Przejdź do głównej zawartości

Element CHRZEŚCIJAŃSKI a kościelny proces małżeński

Wydawać by się mogło, iż jeśli Prawodawca już do czegoś zobowiązuje, to obowiązek ten skierowany jest wyłącznie do katolików, tym bardziej przecież, iż w kan. 1 KPK wyraźnie czytamy, że przepisy tegoż Kodeksu dotyczą Kościoła Rzymskokatolickiego. Tymczasem nic bardziej mylnego. W obecnym artykule zajmiemy się stąd tą tematyką, ale w kontekście jedynie kościelnego procesu małżeńskiego (w szczególności materialnego prawa małżeńskiego).
Jednym z tytułów prawnych, na podstawie którego można prowadzić proces, ale i uzyskać orzeczenie nieważności małżeństwa jest symulacja (wykluczenie) (kan. 1101 §2 KPK). Jednym z jej rodzajów jest symulacja częściowa jednego z elementów małżeństwa, jakim jest wychowanie potomstwa (zatem chodzi nie tylko o otwarcie się na jego poczęcie, ale i jego wychowanie). I tu już spotykamy się z wymogiem nie w postaci katolickiego jego wychowania, ale chrześcijańskiego. Nie jest to miejsce, aby dokładnie zająć się tą tematyką, bowiem w naszych obecnych rozważaniach chodzi o zasygnalizowanie wątku postawionego w temacie, stąd to krótkie odniesienie.
Proces małżeński to nie tylko proces w kierunku stwierdzenia nieważności zawartego małżeństwa, ale także w kierunku jego rozwiązania. Rozwiązanie, jak sama nazwa dotyczy, zachodzi wówczas, gdy małżeństwo zostało ważnie zawarte, a mimo tego jest możność jego właśnie rozwiązania. Ma to miejsce m. in. (a zatem nie jest to jedyna sytuacja) w takich sytuacjach, wobec których można zastosować Przywilej Pawłowy. Na ten temat przede wszystkim od kan. 1143 KPK do kan. 1147 KPK. W skrócie: gdy jedna ze stron małżeństwa naturalnego (chodzi o związek pomiędzy dwojgiem Osób nieochrzczonych) przyjmuje sakrament chrztu świętego, i właśnie przez ten fakt nie może żyć wg swojej wiary (mowa jest o życiu bez obrazy Stwórcy), wówczas można skorzystać z tegoż Przywileju. Jak jednak czytamy, nie chodzi o przyjęcie chrztu św. wyłącznie w Kościele Katolickim, a o w ogóle ochrzczenie się.
Także w jednym z artykułów poruszona została kwestia innych możliwości rozwiązania ważnie zawartego małżeństwa. I po raz kolejny nie chodziło tylko i wyłącznie o rozwiązanie węzła, gdy chrzest miał miejsce w Kościele Katolickim (dla przypomnienia warto dodać, iż sytuacje te regulowane są w oddzielnym dokumencie prawnym).
Też dla przypomnienia: nie do rzadkości należy sytuacja, gdy właściwy Trybunał Kościelny zajmuje się małżeńskimi sprawami Tych Stron, które mają przyjęty sakrament chrztu św. poza Kościołem Rzymsko-Katolickim.
Tylko celem dopełnienia warto przypomnieć również o instytucji małżeństw mieszanych.
Innymi przepisami prawnymi, w których mowa jest wprost o tym, są: kan. 1061 §1 KPK (mowa jest w nim o małżeństwie między ochrzczonymi w ramach kanonów wstępnych); kan. 1134 KPK (mowa jest o małżeństwie chrześcijańskim w aspekcie skutków małżeństwa); kan. 1142 KPK (o małżeństwie między ochrzczonymi w kontekście niedopełnienia).
Jak widać, Kodeks Prawa Kanonicznego wielokrotnie zajmuje się nie tylko tym, co ma charakter katolicki. Można zatem zastanowić się czym jest to spowodowane. I tak, w przypadku Przywileju Pawłowego chodzi w ogóle o potwierdzenie wartości płynących też z wyznań nie mających pełnej komunii z Kościołem Katolickim; podobny wniosek można wysunąć przy instytucji małżeństwa mieszanego czy wychowania chrześcijańskiego w kontekście wzmiankowanej symulacji. Z kolei rozstrzyganie spraw chrześcijan wynika przede wszystkim stąd, iż małżeństwo pomiędzy ochrzczonymi jest sakramentem, o czym w kan. 1055 § KPK, stąd rozpatrywanie spraw przez Sądy Kościelne, bądź, jak sama nazwa innej możliwości w postaci rozwiązania węzła małżeńskiego - chodzi o przychylenie się do strony katolickiej, o czym traktuje rozwiązanie mocą przywileju wiary.
Na ten temat m. in. w:
Na ten temat, m. in. w: Viladrich P.J., Konsens małżeński. Sposoby prawnej oceny i interpretacji w kanonicznych procesach o stwierdzenie nieważności małżeństwa (kanony 1095-1107 Kodeksu Prawa Kanonicznego), Warszawa 2002

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Czy prawo kanoniczne jest SPRZECZNE z prawem cywilnym, kwestia zaburzeń psychicznych, cz. 1

Aby wyjaśnić tak sformułowane w temacie pytanie warto dokonać krótkiego opisu jednego ze zdarzeń prawnych. Dokładnie chodzi o poniesienie odpowiedzialności prawnej przez Osoby, które dokonały jakiegoś przestępczego czynu, ale jednocześnie po stronie których można było stwierdzić istnienie zaburzenia psychicznego. A jeszcze inaczej przedstawiając sytuację, to: skoro Osoby Takie mogą zostać pociągnięte przed Wymiar Sprawiedliwości, skoro wobec Nich można zaferować karę mimo zaburzenia po Ich stronie, to dlaczego można – właśnie przy istnieniu zaburzenia – stwierdzić nieważność zawartego przez Nie małżeńskiego związku, co by przypominało sytuację nie poniesienie jednak przez Nie odpowiedzialności? Stąd zapytanie w tytule, bowiem można odnieść wrażenie, iż w przypadku kościelnego prawa małżeńskiego Osoby takie – przy założeniu, iż orzeczona została nieważność zawartego przez Nie związku – nie ponoszą odpowiedzialności za ów fakt, stad też Wyrok pozytywny w Ich sprawie. Przy sytuacji r...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

ZASADY ETYCZNE, wedle których winien działać ADWOKAT KOŚCIELNY, cz. 1

Obecnie poruszymy kilka problemów związanych – ogólnie – z kwestią, w jaki sposób winien zachowywać się/działać adwokat kościelny. Asumptem do podjęcia tego zagadnienia jest istnienie zbioru etycznych zasad dla Adwokatów Cywilnych oraz Radców Prawnych. Taki zbiór, pod względem szczegółowego rozstrzygania i regulacji nie istnieje w prawie kanonicznym. Jest bowiem w nim „tylko” kilka kanonów, które odpowiadałyby owemu Zbiorowi z prawa cywilnego. Stąd zastanowimy się także i nad tym: czy czasem nie dobrze byłoby stworzenie takich przepisów, jeśli już nie w KPK, to przez poszczególne Konferencje Episkopatu. Jednym z cywilnych przepisów jest prawo do zwrócenie uwagi przez jednego Adwokata cywilnego drugiemu, gdy Ten narusza zasady etyki adwokackiej. Takiego przepisu w prawie kanonicznym nie ma. A czasami istnienie takowego wydawałoby się nader pożądane. Jak wiemy, jednym z wymogów stawianych kościelnemu adwokatowi jest posiadanie przez niego tzw. nienaruszonej sławy. Częstym przykładem ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Czy prawo kanoniczne jest SPRZECZNE z prawem cywilnym, kwestia wieku, cz. 2

W analogii do omówionego już wątku zaburzeń psychicznych, warto obecnie podjąć – w podobnym świetle – kwestię wieku. Po raz kolejny nieodzownym będzie odwołanie się do cywilnego prawa karnego, wg którego Osoby, które już ukończyły siedemnasty rok życia jako sprawcy przestępstw mogą zostać ukarani. Istnieją też pewne wyjątki, dotyczące jednak nielicznych przestępstw, za które mogą odpowiadać Osoby już po ukończeniu przez siebie piętnastego roku życia. W woli tylko dopowiedzenia, to Prawodawca cywilny reguluje też sytuacje dla Osób pomiędzy Ich siedemnastym a osiemnastym rokiem życia. Na potrzeby naszych rozważań można wysunąć jeden wniosek, iż praktycznie, w większości osoba jest już „dorosła” (nie chodzi o nomenklaturę cywilną) od swojego siedemnastego roku życia (pomijamy przy tym inne regulacje prawne, wg których owa dorosłość przesunięta jest na pełnoletniość). Przedstawione regulacje dotyczą prawa polskiego. Obecnie warto przyjrzeć się przepisom prawa kanonicznego, aczkolwie...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej