NIEGODZIWOŚĆ działania

Wśród niegodziwie podjętych czynności można wyróżnić te, które dotyczą Osoby asystującej podczas zawierania małżeństwa, jak i te, które dotyczą zawierających związek. Pierwsze wymienia chociażby kan. 1071 KPK §1 KPK: asystencja bez zezwolenia ordynariusza miejsca przy małżeństwie tułaczy; związku, który nie może być uznany/zawarty wg prawa cywilnego; małżeństwie osoby związanej obowiązkami wynikającymi z pierwszego związku; osoby, która notorycznie porzuciła wiarę katolicką; osoby związanej cenzurą; małoletniego bez wiedzy rodziców lub wobec ich sprzeciwu; czy małżeństwie zawieranym przez pełnomocnika. Z kolei drugi przypadek zachodzi wówczas, gdy Strona chce wstąpić w związek małżeński wbrew zakazowi nałożonemu po stwierdzeniu i uznaniu jej małżeństwa za nieważne (może to mieć miejsce w przypadku jakiegoś rodzaju symulacji, podstępnego wprowadzenia w błąd, niezdolności natury psychicznej). Ten drugi przypadek jest o tyle ważny, gdyż nierzadko słyszy się pytanie: czy w sytuacji pozytywnego wyroku, gdy proces przebiegał z tytułu (jakby z „winy) po danej Stronie, będzie mogła ona w przyszłości wstąpić w związek małżeński.

O istocie niegodziwości już wiemy, w skrócie oznacza ona: iż gdy zawiązanie węzła małżeńskiego ma miejsce w powyżej wyliczonych przykładowo przypadkach to nie jest ono nieważne. A następnie, kontynuując, Strona/Strony będzie mogła zawrzeć małżeństwo, ale po uzyskaniu zezwolenia, gdyby jednak zawarła go bez niego, to związek byłby ważnie zawartym, ale na sposób niegodziwy.

Obecnie warto zastanowić się też nad tym, z czego wynika to rozróżnienie, o którym na samym początku (niegodziwość przy asystującym a niegodziwość przy zawierającym). Na pewno w pierwszej sytuacji akcent został położony na Osoby, które z racji swojego urzędu zobowiązane są do zbadania stanu Nupturientów, zatem to od Nich zależy na ile Nupturienci naświetlą swoją sytuację. Za ew. „niedociągnięcia” nie można zatem obwiniać Stron. Ale przecież taki stan nie składa się na niewiedzę, gdy Strona jest po stwierdzeniu nieważności swojego małżeństwa. Innymi słowy, w drugim opisanym przypadku Strona jest już bardziej świadoma swoich nowych jakby obowiązków. Stąd zatajenie tego łatwiej w tej drugiej sytuacji może dopuścić się sama Strona.

Naturalnie takich pytań jest o wiele więcej.

Na ten temat m. in. w:

P. Majer, Zawarcie małżeństwa kanonicznego bez skutków cywilnych (kan. 1071 §1, 2° Kodeksu Prawa Kanonicznego), Kraków 2009.