Rozwiązania prawna NA ŚWIECIE

Wiemy, iż Kodeks Prawa Kanonicznego praktycznie reguluje to, co dotyczy Kościoła katolickiego bez względu na jego miejsce, bez względu na miejsce pobytu katolików. W obecnym artykule zajmiemy się przykładowymi rozwiązaniami prawnymi, z jakimi możemy spotkać się poza naszym krajem. Podjęcie tej tematyki wydaje się jak najbardziej trafne z racji chociażby migracji ludności. Pierwszym przykładem jest kwestia kościoła partykularnego. W Polsce znamy pojęcie diecezji jako Kościoła partykularnego, ale gdzie indziej są jego inne formy. Są nimi: prałatura terytorialna, opactwo terytorialne, wikariat apostolski, prefektura apostolska oraz administratura apostolska, to właśnie one zwykle zrównane są z diecezją (kan. 368 KPK). Na ich temat już bardziej szczegółowo czytamy w kan. 370 oraz 371 KPK. Wyliczone powyżej formy dotyczą m. in. terenów misyjnych, ale nie tylko. Za kolejny przykład posłuży Konferencja Biskupów (Konferencja Episkopatu). W niektórych artykułach powoływaliśmy się na jej uregulowania. W Polsce znaną formą jej istnienia jest objęcie przez nią całego naszego kraju (kan. 447 KPK, kan. 448 §1 KPK). Prawodawca przewidział jednak i inne rozwiązania, tj. objęcie przez Konferencję tylko niektórych Biskupów Kościołów partykularnych, czyli objęcie przez nią jakiejś części terytorium, bądź wręcz przeciwnie, może ona obejmować też Biskupów Kościołów partykularnych znajdujących się na różnych terytoriach, czyli w różnych krajach (kan. 448 §2 KPK). Gdy zatem w prawie małżeńskim postuluje się możliwość ustanowienia czegoś przez Konferencję, wówczas przed tą instytucją, w zarysowanym przede wszystkim drugim rozwiązaniu, stoi jakby podwójne wyzwanie: nie tylko ustanowienie czegoś, ale i uwzględnienie różnej mentalności, okoliczności, aczkolwiek gdy Konferencja ma obejmować różne kraje, to są one raczej zbliżone do siebie kulturowo, nie wyklucza to jednak i tak różnic pomiędzy nimi. Takim ewidentnym przykładem jest Konferencja Episkopatu Skandynawii obejmująca: Islandię, Norwegię, Szwecję, Danię oraz Finlandię. Natomiast w przypadku pierwszego rozwiązania mamy do czynienia jakby z innym wyzwaniem, a mianowicie z wyzwaniem w postaci jednorodności prawa na całym terenie. Będąc przy Konferencji można przytoczyć kolejny przykład. A mianowicie, jednym z jej uprawnień jest możliwość przeniesienia dnia świątecznego na niedzielę, bądź w ogóle jego zniesienie (kan. 1246 §2 KPK). Ta pierwsza sytuacja na pewno po części wynika z faktu, iż w niedzielę przypada większa praktyka religijna aniżeli gdyby zostawić ten dzień na jakiś dzień tygodnia, bądź też praktyka ta przez brak dnia wolnego od pracy byłaby wysoce utrudniona. Gdy chodzi o sytuację w Polsce to wytyczne Konferencji Episkopatu zawarte są w Liście nt. przykazań kościelnych z 21 października 2003 r. ( http://episkopat.pl/dokumenty/listy_pasterskie/4515.1,List_Episkopatu_Polski_na_temat_przykazan_koscielnych.html) Podobne uprawnienie zostało przypisane Episkopatowi, jeśli chodzi o tzw. dni pokuty (kan. 1253 KPK). W Polsce, jeśli chodzi o nie, to znana jest praktyka zachowania m. in. wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych, ale to bierze się z takiej a nie innej kultury, gdzie indziej wstrzemięźliwością mogą zostać objęte inne pokarmy, bowiem pokarmy mięsne i tak w ogóle są dużym zbytkiem, bądź co więcej, taka forma zachowania dni pokuty nie obowiązuje, w miejsce takiej formy ustanowione jest coś innego. Wspomniany powyżej List Polskiego Episkopatu również porusza kwestię dni pokut w naszym kraju. Będąc przy tej kwestii to można zastanowić się nad wprowadzeniem wstrzemięźliwości jeśli już od jakiś pokarmów to bardziej odpowiadającym naszym czasom, pod uwagę można wziąć także napoje alkoholowe. Na zakończenie posłużmy się jeszcze przykładem z prawa procesowego. W Polsce przywykło się do sytuacji, posiadania przez każdą diecezję, archidiecezję swojego Trybunału sądowego, w każdym z nich jest też wielu pracowników, ale przewidziana jest też inna możliwość, tj. istnienie Trybunału jednoosobowego czy ustanowienie Trybunału obejmującego kilka diecezji (kan. 1423 §1 KPK, kan. 1424 KPK, kan. 1425 §4 KPK). Stanowienie przez jednego Sędziego pociąga za sobą kolejną regulację, a mianowicie: gdy sprawa zostaje osądzona przez Trybunał jednoosobowy, wówczas wymaga się do tej samej sprawy w II Instancji działania już Kolegium (kan. 1441 KPK). Z pewnością można jeszcze przytoczyć inne przykłady, ale wydaje się, iż te są najbardziej znaczące, jak i też praktyczne.
Na ten temat m. in. w: T. Pawluk, Prawo kanoniczne według Kodeksu Jana Pawła II, Lud Boży jego nauczanie i uświęcanie, T. II, Olsztyn 1986.