OMNIUM IN MENTEM w kościelnym procesie małżeńskim

Omnium in mentem to jeden z dokumentów (motu proprio) Papieża Benedykta XVI z 26 października 2009 r. Treść tegoż dokumentu jest bardzo znacząca, jeśli chodzi o kościelny proces małżeński.

Ogólnie można powiedzieć, iż do czasów promulgacji tego dokumentu nie obowiązywała zasada, wg której semel catholicus, semper caholicus. Stąd były takie uregulowania prawne, jak - w ramach przeszkody różnej religii – gdy małżeństwo zostało zawarte bez dyspensy pomiędzy nieochrzczonym a katolikiem, który nie dokonał formalnego odłączenia się z Kościołem, to było ono nieważne. Innymi słowy, gdy dokonał takie odłączenia, to nie był zobowiązany do poczynienia starań o uzyskanie dyspensy. Inną dawną regulacją to ta z zakresu zachowania formy kanonicznej. Wg niej: katolik, który nie dokonał formalnego odłączenia się od Kościoła Katolickiego zobowiązany był do do zachowania kanonicznej formy. Zatem po raz kolejny nie dotyczyło to osoby, która takiego wystąpienia z KK dokonała, gdyż nie obowiązywała jej konieczność zachowania owej formy. Jeszcze inaczej mówiąc, aktualnie osoba, która już nie przynależy do KK zobowiązana jest, tak do dyspensy, jak i formy kanonicznej.

Od czasu wspomnianego dokumentu, i na tych dwóch przykładach, katolik, który dokonał odejścia z KK a zawarł małżeństwo z osobą nieochrzczoną (bez dyspensy), bądź zawarł je bez zachowania należytych przepisów – wstąpił w związek nieważny. Czyli, gdy po rozpadzie swojego (opisanego) związku pragnie zawrzeć kościelne małżeństwo z katolikiem winien starać się przykładowo o kościelne stwierdzenie jego nieważności, ale w zależności, kiedy owo odłączenie miało miejsce.