Przejdź do głównej zawartości

NAJWAŻNIEJSZE ZMIANY w kościelnym procesie o nieważność małżeństwa

Podstawą prawną dla obecnej analizy będzie motu prioprio Mitis Iudex Dominus Iesus Papieża Franciszka.

Weźmiemy pod uwagę – wg mnie – trzy najważniejsze zmiany.

Pierwsza to – zmniejszenie formalności przy dokonywaniu wyboru właściwego Trybunału Kościelnego. Dzisiaj nie jest już stąd problemem, aby przyszła Strona Powodowa wybrała Trybunał według własnego miejsca zamieszkania czy wg położenia większości dowodów bez podejmowania dodatkowych kroków w tym zakresie. Naturalnie trzeba gruntownie rozważyć możliwość prowadzenia sprawy o nieważność małżeństwa przez Sąd za granicą, na obszarze kompetencji którego zamieszkuje przyszła Strona Powodowa. Nie chodzi przy tym o ew. barierę językową, ale czasami o różnice w mentalności. Oczywiście kościelne prawo małżeńskie jest jednakowe dla całego KK, jednakże pewne sprawy, tj. ich sposób przedstawienia może wzbudzać pewne wątpliwości, trudności u wyrokujących Sędziów.

Druga zmiana to – brak konieczności potwierdzenia wydanego już jednego pozytywnego Wyroku. Naturalnie każda ze Stron, która czuje się pokrzywdzona treścią Wyroku ma prawo do apelacji, zresztą nie tylko Ona. Bardzo często ma to miejsce w sytuacji, kiedy Wyrok zapada z tytułu po tej Stronie procesowej, a dodatkowo nakłada na nią zakaz zawarcia nowego kościelnego ślubu.

I wreszcie trzecia zmiana to – wprowadzenie tzw. procesu skróconego. Nt. uczyniliśmy już wzmiankę w artykule poświęconym Wspólnemu stanowisku Stron w kościelnym procesie o nieważność małżeństwa. Dlatego warto, i przypomnieć to, co zostało już omówione, jak i ukazać ten proces w nieco szerszej perspektywie.
Po pierwsze, aby wszcząć proces skrócony musi zaistnieć jednomyślność, co do tytułu/tytułów, na podstawie którego ma on przebiegać.
Po drugie, istota jego osadza się jednak na treści takich spraw, które dają spore nadzieje na orzeczenie nieważności zawartego małżeństwa. Są to więc sprawy bardzo klarowne. Trzeba zatem podkreślić, iż wiele Stron, z jednej strony, wyraża chęć na taki proces, chociaż są pewne wątpliwości odnośnie już samej reakcji Strony przeciwnej, a to z tej racji, iż proces taki przebiega szybciej aniżeli w zwykłym przypadku, zaś z drugiej strony, zapominają, iż sprawa, aby mogła trafić do procesu skróconego musi być jasna.
Po trzecie, jak zostało to już powiedziane, procesy takie przebiegają o wiele szybciej niż zwykle. Nie chodzi jednak o czas, gdyż można sobie wyobrazić sytuację, kiedy w danym kościelnym Sądzie jest taki okres czasu, gdy takich procesów może być więcej, więc trudno też wymagać, aby przebiegały one w zakreślonym czasie kosztem spraw pozostałych, niemniej faktycznie czas w tych sprawach wysuwa się na czoło.
Wreszcie po czwarte, sam Prawodawca zwrócił uwagę, o jakie sprawy chodzi. I warto to wymienić, gdyż szereg z nich może zostać źle zinterpretowane przez laików. O jakie więc – przykładowo – sprawy, tj. ich przedmiot/treść chodzi? Są nimi:
  • krótki czas trwania małżeństwa,
  • równoległe pozostawanie w związku w okresie przedślubnym, bądź w krótkim czas po nim,
  • zatajenie bezpłodności, choroby zakaźnej, wcześniejszego potomstwa,
  • zawarcie małżeństwa z uwagi na ciążę itp.
Jak z wyliczonych tu tylko przykładowo przypadków widać: niektóre nie były jakby nieznane dotychczasowemu prawu, inne, chociaż zostały na nowo sformułowane, to wcale nie muszą oznaczać o pewności wszczęcia takiego procesu. I znowu wracamy do początku naszych rozważań, w ramach którego zostało powiedziane, iż można zauważyć pewną różnicę w mentalności, gdy chodzi o miejsce położenia kościelnych Trybunałów. Widać to bardzo dobrze na jednym z przykładów, a to w postaci: zawarcia małżeństwa na skutek ciąży. Takie przypadki, taka przyczyna nie należy do rzadkości w naszym kraju, stąd nie za bardzo można liczyć na rozpoczęcie procesu skróconego na jej podstawie, natomiast inaczej może ona przedstawiać się właśnie za granicą.

To tylko niektóre ze zmian. Na pewno jednak wszystkie stoją frontem do Osób, które przedstawiają swoje małżeńskie historie do rozstrzygnięcia przed kościelnymi Sądami.

 https://www.infor.pl/prawo/rozwody/rozwod-koscielny/2938655,Najwazniejsze-zmiany-w-koscielnym-procesie-malzenskim.html



Komentarze

Popularne posty z tego bloga

ZASADY ETYCZNE, wedle których winien działać ADWOKAT KOŚCIELNY, cz. 1

Obecnie poruszymy kilka problemów związanych – ogólnie – z kwestią, w jaki sposób winien zachowywać się/działać adwokat kościelny. Asumptem do podjęcia tego zagadnienia jest istnienie zbioru etycznych zasad dla Adwokatów Cywilnych oraz Radców Prawnych. Taki zbiór, pod względem szczegółowego rozstrzygania i regulacji nie istnieje w prawie kanonicznym. Jest bowiem w nim „tylko” kilka kanonów, które odpowiadałyby owemu Zbiorowi z prawa cywilnego. Stąd zastanowimy się także i nad tym: czy czasem nie dobrze byłoby stworzenie takich przepisów, jeśli już nie w KPK, to przez poszczególne Konferencje Episkopatu. Jednym z cywilnych przepisów jest prawo do zwrócenie uwagi przez jednego Adwokata cywilnego drugiemu, gdy Ten narusza zasady etyki adwokackiej. Takiego przepisu w prawie kanonicznym nie ma. A czasami istnienie takowego wydawałoby się nader pożądane. Jak wiemy, jednym z wymogów stawianych kościelnemu adwokatowi jest posiadanie przez niego tzw. nienaruszonej sławy. Częstym przykładem ...

COMMUNIO IN SACRIS

W rozważaniu poświęconym ujęciu małżeństwa w Kościele Ewangelicko-Augsburskim lapidarnie została uczyniona wzmianka nt. tzw. communio in sacris. W skrócie, w zagadnieniu tym chodzi o prawo (Kościół Ewangelicko-Augsburski takowe daje) przyjęcia Komunii Świętej w Tymże Kościele przez Osobę nie będącą Jego członkiem. Nas jednak interesuje nie tyle, jakie prawa udziela Kościół EA, co jak kwestia ta regulowana jest w łonie KK. Zagadnienie to regulowane jest w obrębie kan. 844 KPK. Generalnie, Katolik ma prawo przyjmować Sakramenty Św. w KK. KPK uwzględnia jednak Katolików na całym świecie, a trudno jest sobie nawet wyobrazić sytuację, w której dostęp do Sakramentów Św. (Sakrament Eucharystii, Spowiedzi Św. oraz Namaszczenia Chorych) był – kolokwialnie mówiąc – taki sam we wszelkich zakątkach świata. Stąd prawo do Ich przyjęcia również poza KK po spełnieniu jednakże pewnych warunków. Po pierwsze, chodzi o prawo Ich przyjęcia w Tym Kościele, w którym są ważnie sprawowane, po drugie,...

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE, CHOROBA PSYCHICZNA w kościelnym procesie małżeńskim

W obecnym rozważaniu interesować nas będzie nie tyle to, w jaki sposób Kościelny Trybunał podchodzi do upośledzenia umysłowego czy choroby psychicznej w czasie trwającego kościelnego procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa, co fakt pewnej relacji pomiędzy tym, co jest w łonie chociażby medycyny, psychologii a tym, co jest treścią kościelnego prawa małżeńskiego. Na obszarze medycznym czyni się rozróżnienie pomiędzy upośledzeniem umysłowym a psychiczną chorobą. Pierwsza nieprawidłowość obejmuje, i niski poziom w sferze intelektualnej, i nieprzystosowanie do życia w społeczeństwie. Przy czym upośledzenie to nie choroba, a mogą się do niego przyczynić również czynniki społeczne, psychologiczne. Z kolei, przechodząc do drugiej w kolejności nieprawidłowości, to w skrócie można określić ją jako zaburzenia działające na sferę – podobnie, jak powyżej - intelektualną, społeczną, emocjonalną. Z upośledzeniem mamy do czynienia od praktycznie przyjścia na świat, zaś z chorobą już niekoni...