Przejdź do głównej zawartości

NAJWAŻNIEJSZE ZMIANY w kościelnym procesie o nieważność małżeństwa

Podstawą prawną dla obecnej analizy będzie motu prioprio Mitis Iudex Dominus Iesus Papieża Franciszka.

Weźmiemy pod uwagę – wg mnie – trzy najważniejsze zmiany.

Pierwsza to – zmniejszenie formalności przy dokonywaniu wyboru właściwego Trybunału Kościelnego. Dzisiaj nie jest już stąd problemem, aby przyszła Strona Powodowa wybrała Trybunał według własnego miejsca zamieszkania czy wg położenia większości dowodów bez podejmowania dodatkowych kroków w tym zakresie. Naturalnie trzeba gruntownie rozważyć możliwość prowadzenia sprawy o nieważność małżeństwa przez Sąd za granicą, na obszarze kompetencji którego zamieszkuje przyszła Strona Powodowa. Nie chodzi przy tym o ew. barierę językową, ale czasami o różnice w mentalności. Oczywiście kościelne prawo małżeńskie jest jednakowe dla całego KK, jednakże pewne sprawy, tj. ich sposób przedstawienia może wzbudzać pewne wątpliwości, trudności u wyrokujących Sędziów.

Druga zmiana to – brak konieczności potwierdzenia wydanego już jednego pozytywnego Wyroku. Naturalnie każda ze Stron, która czuje się pokrzywdzona treścią Wyroku ma prawo do apelacji, zresztą nie tylko Ona. Bardzo często ma to miejsce w sytuacji, kiedy Wyrok zapada z tytułu po tej Stronie procesowej, a dodatkowo nakłada na nią zakaz zawarcia nowego kościelnego ślubu.

I wreszcie trzecia zmiana to – wprowadzenie tzw. procesu skróconego. Nt. uczyniliśmy już wzmiankę w artykule poświęconym Wspólnemu stanowisku Stron w kościelnym procesie o nieważność małżeństwa. Dlatego warto, i przypomnieć to, co zostało już omówione, jak i ukazać ten proces w nieco szerszej perspektywie.
Po pierwsze, aby wszcząć proces skrócony musi zaistnieć jednomyślność, co do tytułu/tytułów, na podstawie którego ma on przebiegać.
Po drugie, istota jego osadza się jednak na treści takich spraw, które dają spore nadzieje na orzeczenie nieważności zawartego małżeństwa. Są to więc sprawy bardzo klarowne. Trzeba zatem podkreślić, iż wiele Stron, z jednej strony, wyraża chęć na taki proces, chociaż są pewne wątpliwości odnośnie już samej reakcji Strony przeciwnej, a to z tej racji, iż proces taki przebiega szybciej aniżeli w zwykłym przypadku, zaś z drugiej strony, zapominają, iż sprawa, aby mogła trafić do procesu skróconego musi być jasna.
Po trzecie, jak zostało to już powiedziane, procesy takie przebiegają o wiele szybciej niż zwykle. Nie chodzi jednak o czas, gdyż można sobie wyobrazić sytuację, kiedy w danym kościelnym Sądzie jest taki okres czasu, gdy takich procesów może być więcej, więc trudno też wymagać, aby przebiegały one w zakreślonym czasie kosztem spraw pozostałych, niemniej faktycznie czas w tych sprawach wysuwa się na czoło.
Wreszcie po czwarte, sam Prawodawca zwrócił uwagę, o jakie sprawy chodzi. I warto to wymienić, gdyż szereg z nich może zostać źle zinterpretowane przez laików. O jakie więc – przykładowo – sprawy, tj. ich przedmiot/treść chodzi? Są nimi:
  • krótki czas trwania małżeństwa,
  • równoległe pozostawanie w związku w okresie przedślubnym, bądź w krótkim czas po nim,
  • zatajenie bezpłodności, choroby zakaźnej, wcześniejszego potomstwa,
  • zawarcie małżeństwa z uwagi na ciążę itp.
Jak z wyliczonych tu tylko przykładowo przypadków widać: niektóre nie były jakby nieznane dotychczasowemu prawu, inne, chociaż zostały na nowo sformułowane, to wcale nie muszą oznaczać o pewności wszczęcia takiego procesu. I znowu wracamy do początku naszych rozważań, w ramach którego zostało powiedziane, iż można zauważyć pewną różnicę w mentalności, gdy chodzi o miejsce położenia kościelnych Trybunałów. Widać to bardzo dobrze na jednym z przykładów, a to w postaci: zawarcia małżeństwa na skutek ciąży. Takie przypadki, taka przyczyna nie należy do rzadkości w naszym kraju, stąd nie za bardzo można liczyć na rozpoczęcie procesu skróconego na jej podstawie, natomiast inaczej może ona przedstawiać się właśnie za granicą.

To tylko niektóre ze zmian. Na pewno jednak wszystkie stoją frontem do Osób, które przedstawiają swoje małżeńskie historie do rozstrzygnięcia przed kościelnymi Sądami.

 https://www.infor.pl/prawo/rozwody/rozwod-koscielny/2938655,Najwazniejsze-zmiany-w-koscielnym-procesie-malzenskim.html



Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Czy prawo kanoniczne jest SPRZECZNE z prawem cywilnym, kwestia zaburzeń psychicznych, cz. 1

Aby wyjaśnić tak sformułowane w temacie pytanie warto dokonać krótkiego opisu jednego ze zdarzeń prawnych. Dokładnie chodzi o poniesienie odpowiedzialności prawnej przez Osoby, które dokonały jakiegoś przestępczego czynu, ale jednocześnie po stronie których można było stwierdzić istnienie zaburzenia psychicznego. A jeszcze inaczej przedstawiając sytuację, to: skoro Osoby Takie mogą zostać pociągnięte przed Wymiar Sprawiedliwości, skoro wobec Nich można zaferować karę mimo zaburzenia po Ich stronie, to dlaczego można – właśnie przy istnieniu zaburzenia – stwierdzić nieważność zawartego przez Nie małżeńskiego związku, co by przypominało sytuację nie poniesienie jednak przez Nie odpowiedzialności? Stąd zapytanie w tytule, bowiem można odnieść wrażenie, iż w przypadku kościelnego prawa małżeńskiego Osoby takie – przy założeniu, iż orzeczona została nieważność zawartego przez Nie związku – nie ponoszą odpowiedzialności za ów fakt, stad też Wyrok pozytywny w Ich sprawie. Przy sytuacji r...

ZASADY ETYCZNE, wedle których winien działać ADWOKAT KOŚCIELNY, cz. 1

Obecnie poruszymy kilka problemów związanych – ogólnie – z kwestią, w jaki sposób winien zachowywać się/działać adwokat kościelny. Asumptem do podjęcia tego zagadnienia jest istnienie zbioru etycznych zasad dla Adwokatów Cywilnych oraz Radców Prawnych. Taki zbiór, pod względem szczegółowego rozstrzygania i regulacji nie istnieje w prawie kanonicznym. Jest bowiem w nim „tylko” kilka kanonów, które odpowiadałyby owemu Zbiorowi z prawa cywilnego. Stąd zastanowimy się także i nad tym: czy czasem nie dobrze byłoby stworzenie takich przepisów, jeśli już nie w KPK, to przez poszczególne Konferencje Episkopatu. Jednym z cywilnych przepisów jest prawo do zwrócenie uwagi przez jednego Adwokata cywilnego drugiemu, gdy Ten narusza zasady etyki adwokackiej. Takiego przepisu w prawie kanonicznym nie ma. A czasami istnienie takowego wydawałoby się nader pożądane. Jak wiemy, jednym z wymogów stawianych kościelnemu adwokatowi jest posiadanie przez niego tzw. nienaruszonej sławy. Częstym przykładem ...

Czy prawo kanoniczne jest SPRZECZNE z prawem cywilnym, kwestia wieku, cz. 2

W analogii do omówionego już wątku zaburzeń psychicznych, warto obecnie podjąć – w podobnym świetle – kwestię wieku. Po raz kolejny nieodzownym będzie odwołanie się do cywilnego prawa karnego, wg którego Osoby, które już ukończyły siedemnasty rok życia jako sprawcy przestępstw mogą zostać ukarani. Istnieją też pewne wyjątki, dotyczące jednak nielicznych przestępstw, za które mogą odpowiadać Osoby już po ukończeniu przez siebie piętnastego roku życia. W woli tylko dopowiedzenia, to Prawodawca cywilny reguluje też sytuacje dla Osób pomiędzy Ich siedemnastym a osiemnastym rokiem życia. Na potrzeby naszych rozważań można wysunąć jeden wniosek, iż praktycznie, w większości osoba jest już „dorosła” (nie chodzi o nomenklaturę cywilną) od swojego siedemnastego roku życia (pomijamy przy tym inne regulacje prawne, wg których owa dorosłość przesunięta jest na pełnoletniość). Przedstawione regulacje dotyczą prawa polskiego. Obecnie warto przyjrzeć się przepisom prawa kanonicznego, aczkolwie...