Przejdź do głównej zawartości

ZAKAZ starania się o nieważność małżeństwa?

 

Na wzór prawa cywilnego – zakaz unieważnienia małżeństwa - można postawić pytanie: czy w kościelnym prawie małżeńskim istnieje podobna instytucja. Podobna – gdyż jak już przecież wiemy – w kościelnym prawie małżeńskim można mówić o stwierdzeniu/orzeczeniu nieważności małżeństwa, bądź o jego rozwiązaniu, ale nie o jego unieważnieniu.

Wg prawa cywilnego nie można starać się o unieważnienie małżeństwa z powodu np. wieku, gdy ta przyczyna ustała. W kościelnym prawie małżeńskim również istnieje przeszkoda wieku. Dla przypomnienia: małżeństwo jest nieważnie zawarte, gdy zawierający je mężczyzna nie ukończył szesnastego roku życia, zaś kobieta – czternastego. Na uwadze mamy też wyższy wiek wymagany jednak tylko do godziwego zawarcia małżeństwa, nie zaś do jego ważności. Natomiast, wracając do rozpoczętego już wątku, to nawet, gdy przeszkoda wieku ustaje (wg KPK), to małżeństwo nie staje się ważne w momencie ustania tej przyczyny. Stąd nawet po osiągnięciu wymaganego prawem wieku istnieje w dalszym ciągu możliwość starania się o uznanie jego nieważności. Ale też powinno się mieć przy tym od razu na uwadze inną instytucję, a to w postaci konwalidacji, czyli uważnienia nieważnie zawiązanego węzła małżeńskiego.

Podobnie – jak powyżej - można rozpatrywać też inną kwestię, a mianowicie zakaz unieważnienia małżeństwa z racji na chorobę psychiczną, uzależnienie (narkomania, alkoholizm) po ich ustaniu (prawo cywilne). Co prawda wymienione czynniki w kościelnym prawie małżeńskim nie można rozpatrywać – jak wiek - w ramach małżeńskich przeszkód, a w świetle wad zgody małżeńskiej. Najczęściej można zatem je badać w aspekcie niezdolności natury psychicznej, ale też i podstępnego wprowadzenia w błąd. Jednak, tak samo jak powyżej, nawet, gdy wymienione okoliczności ustały po zawartym małżeństwie, ale były przed jego wstąpieniem, to nie oznacza to braku prawa do starania się o przeprowadzenie małżeńskiego procesu w kierunku uznania małżeństwa za nieważne. Podobnie, jak wyżej, gdy związek został zawarty na sposób nieważny z racji na wadę zgody małżeńskiej, również należy wziąć pod uwagę prawo do uważnienia małżeństwa.

Jeszcze jedną z okoliczności uniemożliwiających staranie się o unieważnienie wg cywilnego prawa jest np. śmierć jednego z małżonków. Wg kościelnego prawa małżeńskiego, gdy następuje śmierć jednego ze współmałżonków, owszem, z jednej strony, nie ma większego sensu staranie się o stwierdzenie nieważności małżeństwa, gdyż przecież ten proces najczęściej wszczyna się w sytuacji chęci zawarcia nowego kościelnego ślubu, a po śmierci współmałżonka takie prawo powstaje „samo przez się”, z drugiej zaś strony, istnieje jednak wyjątek, gdy Strona starająca się o przeprowadzenie takiego procesu, mimo śmierci swojego małżonka, ma interes prawny – przykładowo – chęć wstąpienia do Zakonu (kan. 1675 §1 KPK).

Natomiast faktycznie także i KPK wymienia sytuację, która czyni niemożliwym rozpoczęcie tego procesu (o nieważność małżeństwa), a mianowicie sytuację starania się o niego w imieniu jednego ze współmałżonków. Aczkolwiek istnieje też i prawo do zainicjowania procesu przez tzw. promotora sprawiedliwości, gdyż instytucja małżeństwa nie ma prywatnego charakteru, a publiczny, i gdy nieważność jest znana (kan. 1674 nr 2 KPK).

To niektóre naturalnie z przykładów, bez wchodzenia w szczegóły, ale widać z nich na pewno różnice, ale i mimo wszystko pewne podobieństwa.

Analiza ukazała się również na mojej eksperckiej stronie Portalu Infor.pl

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Czy prawo kanoniczne jest SPRZECZNE z prawem cywilnym, kwestia zaburzeń psychicznych, cz. 1

Aby wyjaśnić tak sformułowane w temacie pytanie warto dokonać krótkiego opisu jednego ze zdarzeń prawnych. Dokładnie chodzi o poniesienie odpowiedzialności prawnej przez Osoby, które dokonały jakiegoś przestępczego czynu, ale jednocześnie po stronie których można było stwierdzić istnienie zaburzenia psychicznego. A jeszcze inaczej przedstawiając sytuację, to: skoro Osoby Takie mogą zostać pociągnięte przed Wymiar Sprawiedliwości, skoro wobec Nich można zaferować karę mimo zaburzenia po Ich stronie, to dlaczego można – właśnie przy istnieniu zaburzenia – stwierdzić nieważność zawartego przez Nie małżeńskiego związku, co by przypominało sytuację nie poniesienie jednak przez Nie odpowiedzialności? Stąd zapytanie w tytule, bowiem można odnieść wrażenie, iż w przypadku kościelnego prawa małżeńskiego Osoby takie – przy założeniu, iż orzeczona została nieważność zawartego przez Nie związku – nie ponoszą odpowiedzialności za ów fakt, stad też Wyrok pozytywny w Ich sprawie. Przy sytuacji r...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

ZASADY ETYCZNE, wedle których winien działać ADWOKAT KOŚCIELNY, cz. 1

Obecnie poruszymy kilka problemów związanych – ogólnie – z kwestią, w jaki sposób winien zachowywać się/działać adwokat kościelny. Asumptem do podjęcia tego zagadnienia jest istnienie zbioru etycznych zasad dla Adwokatów Cywilnych oraz Radców Prawnych. Taki zbiór, pod względem szczegółowego rozstrzygania i regulacji nie istnieje w prawie kanonicznym. Jest bowiem w nim „tylko” kilka kanonów, które odpowiadałyby owemu Zbiorowi z prawa cywilnego. Stąd zastanowimy się także i nad tym: czy czasem nie dobrze byłoby stworzenie takich przepisów, jeśli już nie w KPK, to przez poszczególne Konferencje Episkopatu. Jednym z cywilnych przepisów jest prawo do zwrócenie uwagi przez jednego Adwokata cywilnego drugiemu, gdy Ten narusza zasady etyki adwokackiej. Takiego przepisu w prawie kanonicznym nie ma. A czasami istnienie takowego wydawałoby się nader pożądane. Jak wiemy, jednym z wymogów stawianych kościelnemu adwokatowi jest posiadanie przez niego tzw. nienaruszonej sławy. Częstym przykładem ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Czy prawo kanoniczne jest SPRZECZNE z prawem cywilnym, kwestia wieku, cz. 2

W analogii do omówionego już wątku zaburzeń psychicznych, warto obecnie podjąć – w podobnym świetle – kwestię wieku. Po raz kolejny nieodzownym będzie odwołanie się do cywilnego prawa karnego, wg którego Osoby, które już ukończyły siedemnasty rok życia jako sprawcy przestępstw mogą zostać ukarani. Istnieją też pewne wyjątki, dotyczące jednak nielicznych przestępstw, za które mogą odpowiadać Osoby już po ukończeniu przez siebie piętnastego roku życia. W woli tylko dopowiedzenia, to Prawodawca cywilny reguluje też sytuacje dla Osób pomiędzy Ich siedemnastym a osiemnastym rokiem życia. Na potrzeby naszych rozważań można wysunąć jeden wniosek, iż praktycznie, w większości osoba jest już „dorosła” (nie chodzi o nomenklaturę cywilną) od swojego siedemnastego roku życia (pomijamy przy tym inne regulacje prawne, wg których owa dorosłość przesunięta jest na pełnoletniość). Przedstawione regulacje dotyczą prawa polskiego. Obecnie warto przyjrzeć się przepisom prawa kanonicznego, aczkolwie...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej