Przejdź do głównej zawartości

Co jest przedmiotem regulacji KPK - wybrane przykłady

 

Do tej pory przedmiotem naszych zainteresowań był kościelny proces małżeński, kościelne prawo małżeńskie. Na pewno m. in. z tego względu, iż z nim mamy najczęściej do czynienia. Jednak Kodeks Prawa Kanonicznego to nie tylko normy regulujące instytucje małżeństwa i rodziny, ale to też inne gałęzie w prawie. Może tylko dla samego zobrazowania, to: prawo małżeńskie regulowane jest od kan. 1055 do kan. 1165, oraz – zwłaszcza (bardzo ważny termin) – od kan. 1671 do kan. 1707. Zaś na cały KPK składają się aż 1752 kanony. Co zatem jest regulowane jeszcze w KPK? Obecnie zajmiemy się właśnie tą kwestią, aczkolwiek nie wszelkimi regulacjami, a tylko wybranymi, które też nie należą do rzadkości. Sięgniemy także do tych norm prawnych, które odnoszą się do prawa małżeńskiego.

W Pierwszej Księdze Kodeksu – Normy ogólne – sprecyzowane zostały pojęcia czasu: ciągłego oraz użytecznego. Jest to o tyle istotne, gdyż, gdy dochodzi do kościelnego procesu małżeńskiego, to Stronom zostają narzucone pewne terminy. Strony winny się im podporządkować, aby zachować porządek. Naturalnie, nie jest tak, iż raz określony termin w żadnym wypadku nie może ulec zmianie, wiadomym jest jednak, iż prośba o jego zmianę winna zostać uzasadniona, nie chodzi bowiem o sztuczne przeciąganie procesu. Dodajmy też, iż danie przez Trybunał nowego terminu jednej Stronie, dotyczy także Strony przeciwnej. Oczywiście, w woli dopowiedzenia, nowe terminy mogą zostać zaproponowane też Świadkom.

W Drugiej Księdze Kodeksu – Lud Boży - uregulowane zostały takie instytucje, jak – przykładowo – Konferencja Episkopatu. I ta instytucja pozostaje głęboko powiązana z kościelnym prawem małżeńskim. Takim ewidentnym przykładem jest danie jej prawa do stworzenia prawa o charakterze partykularnym. Takie jednak prawo nie może pozostawać w opozycji do prawa powszechnego, czyli znajdującego się chociażby w Kodeksie, w randze jest ono bowiem – kolokwialnie mówiąc – niżej aniżeli to stanowione przez najwyższą władzę w Kościele. Jednym z takich klarownych przykładów jest przeszkoda wieku. I tak, gdy wg KPK do ważnego zawarcia małżeństwa mężczyzna winien mieć ukończony szesnasty rok życia, zaś kobieta rok czternasty, tak do jego godziwego zawarcia – w Polsce – wymagany jest już osiemnasty rok życia zarówno dla mężczyzny, jak i kobiety. Co oznacza, iż, gdy małżeństwo zostaje zawarte przez Osoby nie mające wieku określonego przez KE w Polsce, ale mające ten określony w KPK, to nie można starać się o uznanie nieważności Ich związku z tytułu przeszkody wieku.

Bardzo interesującą treść zawiera Księga Czwarta – Uświęcające zadanie Kościoła, gdyż obejmująca, i Sakrament małżeństwa (o czym powyżej), jak i m. in. pozostałe Sakramenty św.. To dzięki normom znajdujących się w tej Księdze można dowiedzieć się (pośrednio) np. o tym, iż: powoływanie się na chęć ochrzczenia dziecka i powiązanie tego z zawarciem małżeństwa z tytułu przymusu i bojaźni jest nadużyciem przez Strony czy Stronę, natomiast zawarcie małżeństwa z Osobą nieochrzczoną bez dyspensy jest nieważne (o dyspensach - w Księdze Pierwszej); Sakrament Bierzmowania nie jest wymagany do ważnego zawarcia małżeństwa; nieważna Spowiedź nie skutkuje nieważnością Sakramentu małżeństwa; w końcu w kontekście Sakramentu Eucharystii dowiadujemy się, iż nie ma tzw. małżeństwa jednostronnego, tj. fakt, iż jedna ze Stron nie przyjmuje Komunii Św. w czasie sprawowania Małżeństwa (np. inna religia, wyznanie) nie pociąga za sobą tego, iż jeden z Nupturientów staje się małżonkiem, drugi zaś nie.

Interesującą jest również Księga szósta regulująca Sankcje w Kościele. W niej znajdujemy nawiązanie do ew. załączanych fałszywych dowodów, do niekatolickiego wychowania potomstwa przez Rodziców, co zawsze można powiązać z małżeńskim prawem materialnym czy procesowym.

Naturalnie, jak to zostało już powiedziane, w całym Kodeksie jest wiele nawiązań uszczegółowionych, uregulowanych, które potem na zasadzie pewnej wzmianki znajdują się już w kościelnym prawie małżeńskim. Takim też jeszcze innym przykładem jest Księga Siódma poświęcona Procesom, tylko mniejsza liczba kanonów dotyczy procesów małżeńskich, w których to kanonach jest nawiązanie w ogóle do procesu kościelnego, a to w tym celu, aby niepotrzebnie nie duplikować prawne regulacje.

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Czy prawo kanoniczne jest SPRZECZNE z prawem cywilnym, kwestia zaburzeń psychicznych, cz. 1

Aby wyjaśnić tak sformułowane w temacie pytanie warto dokonać krótkiego opisu jednego ze zdarzeń prawnych. Dokładnie chodzi o poniesienie odpowiedzialności prawnej przez Osoby, które dokonały jakiegoś przestępczego czynu, ale jednocześnie po stronie których można było stwierdzić istnienie zaburzenia psychicznego. A jeszcze inaczej przedstawiając sytuację, to: skoro Osoby Takie mogą zostać pociągnięte przed Wymiar Sprawiedliwości, skoro wobec Nich można zaferować karę mimo zaburzenia po Ich stronie, to dlaczego można – właśnie przy istnieniu zaburzenia – stwierdzić nieważność zawartego przez Nie małżeńskiego związku, co by przypominało sytuację nie poniesienie jednak przez Nie odpowiedzialności? Stąd zapytanie w tytule, bowiem można odnieść wrażenie, iż w przypadku kościelnego prawa małżeńskiego Osoby takie – przy założeniu, iż orzeczona została nieważność zawartego przez Nie związku – nie ponoszą odpowiedzialności za ów fakt, stad też Wyrok pozytywny w Ich sprawie. Przy sytuacji r...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

ZASADY ETYCZNE, wedle których winien działać ADWOKAT KOŚCIELNY, cz. 1

Obecnie poruszymy kilka problemów związanych – ogólnie – z kwestią, w jaki sposób winien zachowywać się/działać adwokat kościelny. Asumptem do podjęcia tego zagadnienia jest istnienie zbioru etycznych zasad dla Adwokatów Cywilnych oraz Radców Prawnych. Taki zbiór, pod względem szczegółowego rozstrzygania i regulacji nie istnieje w prawie kanonicznym. Jest bowiem w nim „tylko” kilka kanonów, które odpowiadałyby owemu Zbiorowi z prawa cywilnego. Stąd zastanowimy się także i nad tym: czy czasem nie dobrze byłoby stworzenie takich przepisów, jeśli już nie w KPK, to przez poszczególne Konferencje Episkopatu. Jednym z cywilnych przepisów jest prawo do zwrócenie uwagi przez jednego Adwokata cywilnego drugiemu, gdy Ten narusza zasady etyki adwokackiej. Takiego przepisu w prawie kanonicznym nie ma. A czasami istnienie takowego wydawałoby się nader pożądane. Jak wiemy, jednym z wymogów stawianych kościelnemu adwokatowi jest posiadanie przez niego tzw. nienaruszonej sławy. Częstym przykładem ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Czy prawo kanoniczne jest SPRZECZNE z prawem cywilnym, kwestia wieku, cz. 2

W analogii do omówionego już wątku zaburzeń psychicznych, warto obecnie podjąć – w podobnym świetle – kwestię wieku. Po raz kolejny nieodzownym będzie odwołanie się do cywilnego prawa karnego, wg którego Osoby, które już ukończyły siedemnasty rok życia jako sprawcy przestępstw mogą zostać ukarani. Istnieją też pewne wyjątki, dotyczące jednak nielicznych przestępstw, za które mogą odpowiadać Osoby już po ukończeniu przez siebie piętnastego roku życia. W woli tylko dopowiedzenia, to Prawodawca cywilny reguluje też sytuacje dla Osób pomiędzy Ich siedemnastym a osiemnastym rokiem życia. Na potrzeby naszych rozważań można wysunąć jeden wniosek, iż praktycznie, w większości osoba jest już „dorosła” (nie chodzi o nomenklaturę cywilną) od swojego siedemnastego roku życia (pomijamy przy tym inne regulacje prawne, wg których owa dorosłość przesunięta jest na pełnoletniość). Przedstawione regulacje dotyczą prawa polskiego. Obecnie warto przyjrzeć się przepisom prawa kanonicznego, aczkolwie...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej