Przejdź do głównej zawartości

Relacja pomiędzy formami NIEZDOLNOŚCI

 

Mówiąc o formach, rodzajach niezdolności zgodnie z treścią kan. 1095 KPK mamy na uwadze: brak używania rozumu, poważny brak rozeznania oceniającego, niezdolność psychiczną do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich. Skoro wszystkie te rodzaje mieszczą się w ramach niezdolności, to warto zastanowić się nad ich wzajemną relacją.

Generalnie, Strona pozbawiona używania rozumu czy nie mająca rozeznania oceniającego w stopniu poważnym nie jest też zdolna do podjęcia tego, co wynika z zawarcia małżeństwa. Natomiast taka prawidłowość nie zachodzi już w odwrotnym kierunku, tj.: można być niezdolnym do podjęcia w/w obowiązków, ale nie musi to oznaczać, iż Strona nie ma, czy używania rozumu, czy rozeznania oceniającego. Zatem można wysunąć już pierwszy wniosek, iż: niezdolność wymieniona w pkt. 3 analizowanej normy jest odrębna i niezależna.

Następnie, Strona pozbawiona używania rozumu, nie ma jednocześnie rozeznania oceniającego, ale to też nie oznacza, iż ta sama zasada zachodzi w stronę przeciwną, gdyż można nie mieć rozeznania, ale mieć używanie rozumu. Zatem poważny brak rozeznania oceniającego stanowi oddzielną kategorię, ale tylko, jeśli chodzi o relację do braku używania rozumu. Gdyż, jak to zostało już powiedziane powyżej: nie mając używania rozumu czy posiadając brak rozeznania nie jest się równolegle zdolnym do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich. Tak więc tylko niezdolność z nr. 3 może zaistnieć bez związku z pozostałymi dwoma rodzajami niezdolności.

Dlaczego zatem Prawodawca ustanowił „aż” trzy rodzaje niezdolności, skoro mógł ograniczyć się tylko do samej niezdolności psychicznej? Może to wynikać z kilku powodów:

  • brak używania rozumu chociaż powoduje niezdolność psychiczną w kierunku podjęcia rzeczonych obowiązków, to dot. szczególnie momentu zawiązywania węzła małżeńskiego, i wcale nie jest równoznaczny z psychiczną chorobą. Innymi słowy, w tym konkretnym momencie zawierania małżeństwa Strona może nie dysponować używaniem rozumu, czyli może być niezdolna, jednak nawet w krótkim czasie po tym fakcie może cieszyć się już, tak używaniem rozumu, jak i byciem zdolnym, a to z pewnością wpływa na pojawienie się, dołączenie ew. zakazu zawarcia nowego kościelnego ślubu po uznaniu nieważności poprzedzającego (zakaz – jako racja druga);

  • natomiast zasadniczą racją jest fakt niełączenia niezdolności z nr. 3 na sposób konieczny z niezdolnością z nr., tak 1, jak i 2. Innymi słowy: chociaż brak używania rozumu powoduje niezdolność do podjęcia, to ta ostatnia wcale nie musi mieć go jako swoje źródło; i podobną relację obserwuje się pomiędzy brakiem rozeznania a niezdolnością.

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

ZASADY ETYCZNE, wedle których winien działać ADWOKAT KOŚCIELNY, cz. 1

Obecnie poruszymy kilka problemów związanych – ogólnie – z kwestią, w jaki sposób winien zachowywać się/działać adwokat kościelny. Asumptem do podjęcia tego zagadnienia jest istnienie zbioru etycznych zasad dla Adwokatów Cywilnych oraz Radców Prawnych. Taki zbiór, pod względem szczegółowego rozstrzygania i regulacji nie istnieje w prawie kanonicznym. Jest bowiem w nim „tylko” kilka kanonów, które odpowiadałyby owemu Zbiorowi z prawa cywilnego. Stąd zastanowimy się także i nad tym: czy czasem nie dobrze byłoby stworzenie takich przepisów, jeśli już nie w KPK, to przez poszczególne Konferencje Episkopatu. Jednym z cywilnych przepisów jest prawo do zwrócenie uwagi przez jednego Adwokata cywilnego drugiemu, gdy Ten narusza zasady etyki adwokackiej. Takiego przepisu w prawie kanonicznym nie ma. A czasami istnienie takowego wydawałoby się nader pożądane. Jak wiemy, jednym z wymogów stawianych kościelnemu adwokatowi jest posiadanie przez niego tzw. nienaruszonej sławy. Częstym przykładem ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

COMMUNIO IN SACRIS

W rozważaniu poświęconym ujęciu małżeństwa w Kościele Ewangelicko-Augsburskim lapidarnie została uczyniona wzmianka nt. tzw. communio in sacris. W skrócie, w zagadnieniu tym chodzi o prawo (Kościół Ewangelicko-Augsburski takowe daje) przyjęcia Komunii Świętej w Tymże Kościele przez Osobę nie będącą Jego członkiem. Nas jednak interesuje nie tyle, jakie prawa udziela Kościół EA, co jak kwestia ta regulowana jest w łonie KK. Zagadnienie to regulowane jest w obrębie kan. 844 KPK. Generalnie, Katolik ma prawo przyjmować Sakramenty Św. w KK. KPK uwzględnia jednak Katolików na całym świecie, a trudno jest sobie nawet wyobrazić sytuację, w której dostęp do Sakramentów Św. (Sakrament Eucharystii, Spowiedzi Św. oraz Namaszczenia Chorych) był – kolokwialnie mówiąc – taki sam we wszelkich zakątkach świata. Stąd prawo do Ich przyjęcia również poza KK po spełnieniu jednakże pewnych warunków. Po pierwsze, chodzi o prawo Ich przyjęcia w Tym Kościele, w którym są ważnie sprawowane, po drugie,...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE, CHOROBA PSYCHICZNA w kościelnym procesie małżeńskim

W obecnym rozważaniu interesować nas będzie nie tyle to, w jaki sposób Kościelny Trybunał podchodzi do upośledzenia umysłowego czy choroby psychicznej w czasie trwającego kościelnego procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa, co fakt pewnej relacji pomiędzy tym, co jest w łonie chociażby medycyny, psychologii a tym, co jest treścią kościelnego prawa małżeńskiego. Na obszarze medycznym czyni się rozróżnienie pomiędzy upośledzeniem umysłowym a psychiczną chorobą. Pierwsza nieprawidłowość obejmuje, i niski poziom w sferze intelektualnej, i nieprzystosowanie do życia w społeczeństwie. Przy czym upośledzenie to nie choroba, a mogą się do niego przyczynić również czynniki społeczne, psychologiczne. Z kolei, przechodząc do drugiej w kolejności nieprawidłowości, to w skrócie można określić ją jako zaburzenia działające na sferę – podobnie, jak powyżej - intelektualną, społeczną, emocjonalną. Z upośledzeniem mamy do czynienia od praktycznie przyjścia na świat, zaś z chorobą już niekoni...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej