Przejdź do głównej zawartości

LUKI W PRAWIE

W temacie posłużyłam się terminem - „luka”, jednocześnie stawiając to pod znakiem zapytania, gdyż zdaję sobie sprawę z tego, iż Czytelnicy mogą mieć inne zdanie aniżeli tu zaprezentowane przeze mnie.
Wg mnie co najwyżej można mówić o niedopowiedzeniach, ale i je można podzielić na dwa rodzaje. Pierwszy rodzaj to ten, przy którym wyjaśnienia dla wspomnianych „niedopowiedzeń” znajdujemy w jurysprudencji, ustawodawstwie partykularnym, prawnych opracowaniach, zaś drugi rodzaj to ten, który rzeczywiście jest „niedookreślony”. Nas interesować będzie bardziej druga kategoria, w rozważaniach potraktujemy jednak o obu. Nie będziemy wchodzić w zbytnie szczegóły, a sięgniemy tylko do najbardziej widocznych przykładów.
Przy przeszkodzie wieku mowa jest, iż Konferencja Episkopatu ma prawo ustanowić wyższy wiek do godziwego (nie zaś ważnego) zawarcia związku (kan. 1083 §2 KPK). Zatem przy tym przypisie prawnym winno się sięgnąć – kwestia oczywista - do prawa ustanowionego przez władze partykularną.
Przy przeszkodzie impotencji czytamy o jej cechach, zatem o tym, iż winna ona być uprzednia, trwała, absolutna, bądź relatywna (kan. 1084 §1 KPK), Prawodawca nie definiuje w odrębnym paragrafie tych poszczególnych terminów. W tym przypadku pomocą są więc przede wszystkim prawne opracowania.
W nr 2 oraz 3 kan. 1095 KPK mowa jest o istotnych obowiązkach małżeńskich w kontekście niezdolności. Na pewno pomocą są: i jurysprudencja, i opracowania, niemniej wśród tych ostatnich można spotkać się z takim wnioskiem, iż nie ma zamkniętego ich katalogu. To wynika po części z faktu rozwoju ludzkości, co ma też wpływ na zmianę prawa, a jeśli tak, to nie ma wówczas potrzeby jego ciągłej nowelizacji w znaczeniu tworzenia nowych przepisów prawnych. Co więcej toczą się też dyskusje (przybliżona w opracowaniach, stąd pomijam jej konkretny wykaz, bowiem często mieliśmy już sposobność zapoznania się z nią) o tym: czy przymioty małżeństwa nie traktować jako obowiązków. W przytoczonym kanonie nie ma też mowy o tym, jakie warunki musi spełniać niezdolność, aby móc na podstawie jej orzec nieważność małżeństwa.
Kolejnym przykładem jest jeszcze inna wada zgody w postaci symulacji. Przy niej mowa jest m. in. o elementach małżeństwa (kan. 1101 §2 KPK). Czym są one, to nt. bliższe informacje można znaleźć w opracowaniach.
Za ostatni przykład niech posłuży przymus oraz bojaźń, a w ramach tego określenie jednego z jej elementów – ciężkość (kan. 1103 KPK). Po raz kolejny z pomocą mogą przyjść prawne opracowania.
Wskazaliśmy zaledwie na kilka przykładów, ale już na ich podstawie można wyciągnąć ważne wnioski. Pierwszym jest ten, iż nawet, jak zasugerowane jest źródło do wyjaśnienia prawnej rzeczywistości (np. opracowania przy istotnych obowiązkach małżeńskich), to i tak tym podstawowym jest jurysprudencja. Drugi ma już charakter bardziej praktyczny i dotyczy szczególnie Stron uczestniczących w procesie, chodzi w nim o to, aby – pod warunkiem, że Strona stosuje jakiś prawny termin - na początku zapoznała się z nim, natomiast nie używała czegoś, co nie zostało przez nią poznane. Nota bene dotyczy to też poszczególnych tytułów, na podstawie których może przebiegać proces, a których powszechne rozumienie jest znacznie oddalone od prawnej ich interpretacji (!).

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

ZASADY ETYCZNE, wedle których winien działać ADWOKAT KOŚCIELNY, cz. 1

Obecnie poruszymy kilka problemów związanych – ogólnie – z kwestią, w jaki sposób winien zachowywać się/działać adwokat kościelny. Asumptem do podjęcia tego zagadnienia jest istnienie zbioru etycznych zasad dla Adwokatów Cywilnych oraz Radców Prawnych. Taki zbiór, pod względem szczegółowego rozstrzygania i regulacji nie istnieje w prawie kanonicznym. Jest bowiem w nim „tylko” kilka kanonów, które odpowiadałyby owemu Zbiorowi z prawa cywilnego. Stąd zastanowimy się także i nad tym: czy czasem nie dobrze byłoby stworzenie takich przepisów, jeśli już nie w KPK, to przez poszczególne Konferencje Episkopatu. Jednym z cywilnych przepisów jest prawo do zwrócenie uwagi przez jednego Adwokata cywilnego drugiemu, gdy Ten narusza zasady etyki adwokackiej. Takiego przepisu w prawie kanonicznym nie ma. A czasami istnienie takowego wydawałoby się nader pożądane. Jak wiemy, jednym z wymogów stawianych kościelnemu adwokatowi jest posiadanie przez niego tzw. nienaruszonej sławy. Częstym przykładem ...

Czy prawo kanoniczne jest SPRZECZNE z prawem cywilnym, kwestia wieku, cz. 2

W analogii do omówionego już wątku zaburzeń psychicznych, warto obecnie podjąć – w podobnym świetle – kwestię wieku. Po raz kolejny nieodzownym będzie odwołanie się do cywilnego prawa karnego, wg którego Osoby, które już ukończyły siedemnasty rok życia jako sprawcy przestępstw mogą zostać ukarani. Istnieją też pewne wyjątki, dotyczące jednak nielicznych przestępstw, za które mogą odpowiadać Osoby już po ukończeniu przez siebie piętnastego roku życia. W woli tylko dopowiedzenia, to Prawodawca cywilny reguluje też sytuacje dla Osób pomiędzy Ich siedemnastym a osiemnastym rokiem życia. Na potrzeby naszych rozważań można wysunąć jeden wniosek, iż praktycznie, w większości osoba jest już „dorosła” (nie chodzi o nomenklaturę cywilną) od swojego siedemnastego roku życia (pomijamy przy tym inne regulacje prawne, wg których owa dorosłość przesunięta jest na pełnoletniość). Przedstawione regulacje dotyczą prawa polskiego. Obecnie warto przyjrzeć się przepisom prawa kanonicznego, aczkolwie...

COMMUNIO IN SACRIS

W rozważaniu poświęconym ujęciu małżeństwa w Kościele Ewangelicko-Augsburskim lapidarnie została uczyniona wzmianka nt. tzw. communio in sacris. W skrócie, w zagadnieniu tym chodzi o prawo (Kościół Ewangelicko-Augsburski takowe daje) przyjęcia Komunii Świętej w Tymże Kościele przez Osobę nie będącą Jego członkiem. Nas jednak interesuje nie tyle, jakie prawa udziela Kościół EA, co jak kwestia ta regulowana jest w łonie KK. Zagadnienie to regulowane jest w obrębie kan. 844 KPK. Generalnie, Katolik ma prawo przyjmować Sakramenty Św. w KK. KPK uwzględnia jednak Katolików na całym świecie, a trudno jest sobie nawet wyobrazić sytuację, w której dostęp do Sakramentów Św. (Sakrament Eucharystii, Spowiedzi Św. oraz Namaszczenia Chorych) był – kolokwialnie mówiąc – taki sam we wszelkich zakątkach świata. Stąd prawo do Ich przyjęcia również poza KK po spełnieniu jednakże pewnych warunków. Po pierwsze, chodzi o prawo Ich przyjęcia w Tym Kościele, w którym są ważnie sprawowane, po drugie,...