Przejdź do głównej zawartości

UWAŻNIENIE małżeństwa kościelnego

Zagłębiając się w problematykę kościelnego procesu małżeńskiego można zastanawiać się nad jedną z kwestii, a mianowicie: czy Prawodawca przewiduje regulację w sytuacji nieważnie zawartego związku, gdy jednak Strony nie chcą starać się o stwierdzenie jego nieważności. Odpowiedź na to pytanie należy udzielić pozytywną, natomiast poniżej już nieco bardziej szczegółowo zajmiemy się tą kwestią.
Małżeństwo może być nieważnie zawarte z trzech powodów: na skutek braku zachowania formy kanonicznej, z racji przeszkody małżeńskiej, bądź wady woli.
Dwa pierwsze powody nie są w naszych warunkach często spotykane, gdyż, tak formalności przedślubne, jak i wiedza asystujących przy zawarciu związku to utrudnia, niemniej, jeżeli nie w naszych warunkach, to gdzie indziej może dojść do wyżej opisanych sytuacji, czyli braku zachowania formy kanonicznej czy zawarcia związku mimo przeszkody.
W pierwszym przypadku (brak formy kanonicznej) przy uważnieniu związku wymaga się ponownego jego zawarcia już z zachowaniem przepisanej formy (kan. 1160 KPK). W drugim przypadku (zawiązanie węzła wbrew przeszkodzie) postawiony został wymóg, albo udzielenia dyspensy od przeszkody (np. przeszkoda różnej wiary, przeszkoda pokrewieństwa), albo jej ustania (np. przeszkoda wieku) jak i wyrażenia zgody przez stronę jej świadomą (kan. 1156 §1 KPK). Warto tylko uszczegółowić, iż zgoda drugiej strony winna przy tym trwać (kan. 1158 §2 KPK). Analogicznie, przy wadzie zgody wystarczającym jest jej ponownie przez Stronę, która wyraziła ją wadliwie, przy jednoczesnym jej trwaniu po stronie przeciwnej (kan. 1159 §1 KPK).
Powyżej opisany proces nazywa się uważnieniem zwykłym, istota jego polega na owym ponowieniu woli, aczkolwiek może zaistnieć też sytuacja braku tego wymogu, czyli owego ponowienia, co w nazewnictwie widnieje pod terminem: uważnienia w zawiązku. Istota tej konwalidacji (inaczej uważnienia czy uzdrowienia) polega na jednoczesnym udzieleniu dyspensy od przeszkody czy od formy kanonicznej, nie obejmuje zatem sytuacji nieważnego małżeństwa na skutek wadliwej woli (kan. 1161 §1 KPK).
Skutki w obu wyszczególnionych przypadkach cofają się do ponowienia zgody (uważnienie zwykłe) lub do momentu zawiązywania węzła, chociaż możliwe są wyjątki (uważnienie w zawiązku) (kan. 1161 §2 KPK).
Na ten temat m. in w: T. Pawluk, Prawo kanoniczne według Kodeksu Jana Pawła II, Prawo małżeńskie, T. III, Olsztyn 1996

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Czy prawo kanoniczne jest SPRZECZNE z prawem cywilnym, kwestia zaburzeń psychicznych, cz. 1

Aby wyjaśnić tak sformułowane w temacie pytanie warto dokonać krótkiego opisu jednego ze zdarzeń prawnych. Dokładnie chodzi o poniesienie odpowiedzialności prawnej przez Osoby, które dokonały jakiegoś przestępczego czynu, ale jednocześnie po stronie których można było stwierdzić istnienie zaburzenia psychicznego. A jeszcze inaczej przedstawiając sytuację, to: skoro Osoby Takie mogą zostać pociągnięte przed Wymiar Sprawiedliwości, skoro wobec Nich można zaferować karę mimo zaburzenia po Ich stronie, to dlaczego można – właśnie przy istnieniu zaburzenia – stwierdzić nieważność zawartego przez Nie małżeńskiego związku, co by przypominało sytuację nie poniesienie jednak przez Nie odpowiedzialności? Stąd zapytanie w tytule, bowiem można odnieść wrażenie, iż w przypadku kościelnego prawa małżeńskiego Osoby takie – przy założeniu, iż orzeczona została nieważność zawartego przez Nie związku – nie ponoszą odpowiedzialności za ów fakt, stad też Wyrok pozytywny w Ich sprawie. Przy sytuacji r...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

ZASADY ETYCZNE, wedle których winien działać ADWOKAT KOŚCIELNY, cz. 1

Obecnie poruszymy kilka problemów związanych – ogólnie – z kwestią, w jaki sposób winien zachowywać się/działać adwokat kościelny. Asumptem do podjęcia tego zagadnienia jest istnienie zbioru etycznych zasad dla Adwokatów Cywilnych oraz Radców Prawnych. Taki zbiór, pod względem szczegółowego rozstrzygania i regulacji nie istnieje w prawie kanonicznym. Jest bowiem w nim „tylko” kilka kanonów, które odpowiadałyby owemu Zbiorowi z prawa cywilnego. Stąd zastanowimy się także i nad tym: czy czasem nie dobrze byłoby stworzenie takich przepisów, jeśli już nie w KPK, to przez poszczególne Konferencje Episkopatu. Jednym z cywilnych przepisów jest prawo do zwrócenie uwagi przez jednego Adwokata cywilnego drugiemu, gdy Ten narusza zasady etyki adwokackiej. Takiego przepisu w prawie kanonicznym nie ma. A czasami istnienie takowego wydawałoby się nader pożądane. Jak wiemy, jednym z wymogów stawianych kościelnemu adwokatowi jest posiadanie przez niego tzw. nienaruszonej sławy. Częstym przykładem ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Czy prawo kanoniczne jest SPRZECZNE z prawem cywilnym, kwestia wieku, cz. 2

W analogii do omówionego już wątku zaburzeń psychicznych, warto obecnie podjąć – w podobnym świetle – kwestię wieku. Po raz kolejny nieodzownym będzie odwołanie się do cywilnego prawa karnego, wg którego Osoby, które już ukończyły siedemnasty rok życia jako sprawcy przestępstw mogą zostać ukarani. Istnieją też pewne wyjątki, dotyczące jednak nielicznych przestępstw, za które mogą odpowiadać Osoby już po ukończeniu przez siebie piętnastego roku życia. W woli tylko dopowiedzenia, to Prawodawca cywilny reguluje też sytuacje dla Osób pomiędzy Ich siedemnastym a osiemnastym rokiem życia. Na potrzeby naszych rozważań można wysunąć jeden wniosek, iż praktycznie, w większości osoba jest już „dorosła” (nie chodzi o nomenklaturę cywilną) od swojego siedemnastego roku życia (pomijamy przy tym inne regulacje prawne, wg których owa dorosłość przesunięta jest na pełnoletniość). Przedstawione regulacje dotyczą prawa polskiego. Obecnie warto przyjrzeć się przepisom prawa kanonicznego, aczkolwie...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej