Przejdź do głównej zawartości

UWAŻNIENIE małżeństwa kościelnego

Zagłębiając się w problematykę kościelnego procesu małżeńskiego można zastanawiać się nad jedną z kwestii, a mianowicie: czy Prawodawca przewiduje regulację w sytuacji nieważnie zawartego związku, gdy jednak Strony nie chcą starać się o stwierdzenie jego nieważności. Odpowiedź na to pytanie należy udzielić pozytywną, natomiast poniżej już nieco bardziej szczegółowo zajmiemy się tą kwestią.
Małżeństwo może być nieważnie zawarte z trzech powodów: na skutek braku zachowania formy kanonicznej, z racji przeszkody małżeńskiej, bądź wady woli.
Dwa pierwsze powody nie są w naszych warunkach często spotykane, gdyż, tak formalności przedślubne, jak i wiedza asystujących przy zawarciu związku to utrudnia, niemniej, jeżeli nie w naszych warunkach, to gdzie indziej może dojść do wyżej opisanych sytuacji, czyli braku zachowania formy kanonicznej czy zawarcia związku mimo przeszkody.
W pierwszym przypadku (brak formy kanonicznej) przy uważnieniu związku wymaga się ponownego jego zawarcia już z zachowaniem przepisanej formy (kan. 1160 KPK). W drugim przypadku (zawiązanie węzła wbrew przeszkodzie) postawiony został wymóg, albo udzielenia dyspensy od przeszkody (np. przeszkoda różnej wiary, przeszkoda pokrewieństwa), albo jej ustania (np. przeszkoda wieku) jak i wyrażenia zgody przez stronę jej świadomą (kan. 1156 §1 KPK). Warto tylko uszczegółowić, iż zgoda drugiej strony winna przy tym trwać (kan. 1158 §2 KPK). Analogicznie, przy wadzie zgody wystarczającym jest jej ponownie przez Stronę, która wyraziła ją wadliwie, przy jednoczesnym jej trwaniu po stronie przeciwnej (kan. 1159 §1 KPK).
Powyżej opisany proces nazywa się uważnieniem zwykłym, istota jego polega na owym ponowieniu woli, aczkolwiek może zaistnieć też sytuacja braku tego wymogu, czyli owego ponowienia, co w nazewnictwie widnieje pod terminem: uważnienia w zawiązku. Istota tej konwalidacji (inaczej uważnienia czy uzdrowienia) polega na jednoczesnym udzieleniu dyspensy od przeszkody czy od formy kanonicznej, nie obejmuje zatem sytuacji nieważnego małżeństwa na skutek wadliwej woli (kan. 1161 §1 KPK).
Skutki w obu wyszczególnionych przypadkach cofają się do ponowienia zgody (uważnienie zwykłe) lub do momentu zawiązywania węzła, chociaż możliwe są wyjątki (uważnienie w zawiązku) (kan. 1161 §2 KPK).
Na ten temat m. in w: T. Pawluk, Prawo kanoniczne według Kodeksu Jana Pawła II, Prawo małżeńskie, T. III, Olsztyn 1996

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

ZASADY ETYCZNE, wedle których winien działać ADWOKAT KOŚCIELNY, cz. 1

Obecnie poruszymy kilka problemów związanych – ogólnie – z kwestią, w jaki sposób winien zachowywać się/działać adwokat kościelny. Asumptem do podjęcia tego zagadnienia jest istnienie zbioru etycznych zasad dla Adwokatów Cywilnych oraz Radców Prawnych. Taki zbiór, pod względem szczegółowego rozstrzygania i regulacji nie istnieje w prawie kanonicznym. Jest bowiem w nim „tylko” kilka kanonów, które odpowiadałyby owemu Zbiorowi z prawa cywilnego. Stąd zastanowimy się także i nad tym: czy czasem nie dobrze byłoby stworzenie takich przepisów, jeśli już nie w KPK, to przez poszczególne Konferencje Episkopatu. Jednym z cywilnych przepisów jest prawo do zwrócenie uwagi przez jednego Adwokata cywilnego drugiemu, gdy Ten narusza zasady etyki adwokackiej. Takiego przepisu w prawie kanonicznym nie ma. A czasami istnienie takowego wydawałoby się nader pożądane. Jak wiemy, jednym z wymogów stawianych kościelnemu adwokatowi jest posiadanie przez niego tzw. nienaruszonej sławy. Częstym przykładem ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

COMMUNIO IN SACRIS

W rozważaniu poświęconym ujęciu małżeństwa w Kościele Ewangelicko-Augsburskim lapidarnie została uczyniona wzmianka nt. tzw. communio in sacris. W skrócie, w zagadnieniu tym chodzi o prawo (Kościół Ewangelicko-Augsburski takowe daje) przyjęcia Komunii Świętej w Tymże Kościele przez Osobę nie będącą Jego członkiem. Nas jednak interesuje nie tyle, jakie prawa udziela Kościół EA, co jak kwestia ta regulowana jest w łonie KK. Zagadnienie to regulowane jest w obrębie kan. 844 KPK. Generalnie, Katolik ma prawo przyjmować Sakramenty Św. w KK. KPK uwzględnia jednak Katolików na całym świecie, a trudno jest sobie nawet wyobrazić sytuację, w której dostęp do Sakramentów Św. (Sakrament Eucharystii, Spowiedzi Św. oraz Namaszczenia Chorych) był – kolokwialnie mówiąc – taki sam we wszelkich zakątkach świata. Stąd prawo do Ich przyjęcia również poza KK po spełnieniu jednakże pewnych warunków. Po pierwsze, chodzi o prawo Ich przyjęcia w Tym Kościele, w którym są ważnie sprawowane, po drugie,...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE, CHOROBA PSYCHICZNA w kościelnym procesie małżeńskim

W obecnym rozważaniu interesować nas będzie nie tyle to, w jaki sposób Kościelny Trybunał podchodzi do upośledzenia umysłowego czy choroby psychicznej w czasie trwającego kościelnego procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa, co fakt pewnej relacji pomiędzy tym, co jest w łonie chociażby medycyny, psychologii a tym, co jest treścią kościelnego prawa małżeńskiego. Na obszarze medycznym czyni się rozróżnienie pomiędzy upośledzeniem umysłowym a psychiczną chorobą. Pierwsza nieprawidłowość obejmuje, i niski poziom w sferze intelektualnej, i nieprzystosowanie do życia w społeczeństwie. Przy czym upośledzenie to nie choroba, a mogą się do niego przyczynić również czynniki społeczne, psychologiczne. Z kolei, przechodząc do drugiej w kolejności nieprawidłowości, to w skrócie można określić ją jako zaburzenia działające na sferę – podobnie, jak powyżej - intelektualną, społeczną, emocjonalną. Z upośledzeniem mamy do czynienia od praktycznie przyjścia na świat, zaś z chorobą już niekoni...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej