Wystąpienie z Kościoła Katolickiego (dalej będziemy posługiwać się
skrótem – KK) nie stanowi dzisiaj odosobnionego przypadku, stąd warto
poruszyć to zagadnienie z punktu prawnego. Stałym punktem odniesienia
będzie dla nas dokument Konferencji Episkopatu Polski z 27 kwietnia 2008
r. Zasady postępowania w sprawie formalnego aktu wystąpienia z
Kościoła.
Jest wiadome, iż przez sakrament chrztu świętego osoba zostaje włączona do Kościoła, w naszym przypadku chodzi o KK. W przypadku dzieci wystarczy też zgoda już jednego z Rodziców, aby ten fakt zaistniał (kan. 868 §1 nr 1 KPK), natomiast po ukończeniu czternastego roku życia, czyli de facto, gdy nie osiągnęło się jeszcze pełnoletności, a nie jest się ochrzczonym, to taka osoba również ma prawo podjęcia decyzji odnośnie swojego ochrzczenia (kan. 111 §2 KPK), aczkolwiek czymś godnym polecenia byłaby zgoda przynajmniej jednego z Rodziców, i nie chodzi w tym momencie wyłącznie o pomoc z Ich strony w życiu chrześcijańskim, ale o względy praktyczne: prowadzenie w dalszym ciągu wspólnego życia, wspomina o tym Obrzęd udzielenia tego sakramentu.
Sakrament chrztu świętego, obok bierzmowania, sakramentu święceń jest tym sakramentem, który pozostawia niezatarte znamię, nie można ich też powtarzać, gdy przyjęło się je zgodnie z prawem (kan. 845 §1 KPK), oznacza to też, iż gdy Osoba decyduje o wystąpieniu z KK, to w dalszym ciągu pozostaje ochrzczona, bierzmowana, czy mająca przyjęty sakrament święceń. Takim przykładem może być powrót do stanu świeckiego ze stanu kapłańskiego - pomijamy przy tym, gdyż nie odgrywa to jakiejś roli, czy nastąpiło to na skutek jakiegoś przestępstwa, czy prośby o to - w takiej sytuacji, gdy ktoś znajduje się w niebezpieczeństwie śmierci, a jest w pobliżu Osoba mająca święcenia kapłańskie, aczkolwiek żyjąca już w stanie świeckim, to ma Ona prawo do udzielenia przykładowo sakramentu spowiedzi świętej (kan. 1335 KPK). Nie należy w tej ostatniej możliwości widzieć tylko postawę stojącą frontem do znajdującego się w niebezpieczeństwie śmierci, gdyż gdyby tylko chodziło o tę sytuację, to nie byłoby wymagania odnośnie posiadania święceń uprawniających właśnie do sprawowania chociażby spowiedzi świętej, innymi słowy, sytuacja niebezpieczna dla życia jest istotną okolicznością, ale i nawet wtedy szafowanie sakramentów musi pochodzić od osoby mającej do tego prawo. Naturalnie można zastanawiać się nad tym, dlaczego po akcie wystąpienia z KK nie następuje cofnięcie się do stanu sprzed chrztu. I tutaj można odnaleźć też inne przykłady, abstrahując od wymiaru teologicznego, już z cywilnego pola, iż przykładowo: do wielu stanowisk potrzebne jest zaświadczenie o niekaralności, też można byłoby się buntować, gdy kara została nałożona, wykonana oraz odbyta, a jednak nie następuje cofnięcie do stanu sprzed popełnienia przestępstwa, tak że osoba mogłaby uzyskać zaświadczenie, iż nie była karana, owszem znana jest instytucja tzw. zatarcia skazania, ale, po pierwsze, zatarcie skazania nie zawsze idzie w parze z brakiem odnotowania w rejestrze karnym, policyjnym, po drugie, też nie każde przestępstwo związane jest ze wspomnianą instytucją.
W ten sposób docieramy do zagadnienia postawionego w tytule, tj. do wystąpienia z KK. Owemu wystąpieniu może towarzyszyć popełnienie czynów przestępczych, chodzi o herezję, apostazję, schizmę, ale zdaje się, iż jednak częściej ma miejsce sytuacja, gdy ktoś po prostu nie chce już być pełnoprawnym członkiem KK. Tutaj warto zaakcentować słowo „pełnoprawny”, bowiem to nie jest tak, iż przynależność do KK ogranicza się do bliżej nieokreślonego empirycznie nienamacalnego wymiaru religijnego, ale, że bycie członkiem w KK oznacza posiadanie w tym Kościele praw, a wraz z nimi obowiązków, co oznacza z kolei, iż można wymagać, ale też, iż od nas mogą być żądane też jakiejś postulaty, wymogi. Wystąpienie musi mieć charakter świadomy oraz dobrowolny, myślę, iż terminów tych nie potrzeba wyjaśniać, gdyż są zrozumiane, najważniejsze jest, iż oświadczenie woli wyrażone na zewnątrz winno odpowiadać wewnętrznej woli, czyli temu, co rzeczywiście się chce; przypomina to poruszaną już wielokrotnie przez nas przy okazji kościelnego procesu małżeńskiego istotę jakiegoś rodzaju symulacji, czyli wykluczenia. Nadto, aby wystąpienie odniosło skutki winno mieć miejsce przed właściwą władzą kościelną, taką władzę sprawuje już własny Proboszcz, oraz przed dwoma pełnoletnimi Świadkami. Winno ono mieć charakter pisemny. Zadaniem Proboszcza jest poinformowanie o zaciągnięciu mocą samego prawa kary ekskomuniki, jak i pozbawienie się tym sposobem możliwości pogrzebu katolickiego, bycia chrzestnym, świadkiem bierzmowana, itp.. Pamiętamy też, iż jednym ze skutków ekskomuniki jest niemożność przyjmowania sakramentów świętych, zakaz ten w sytuacji zagrażającej życiu ulega zawieszeniu. Owo wystąpienie może dokonać wyłącznie Osoba pełnoletnia, zdolna do czynności prawnych. Wystąpienie nie jest aktem nieodwracalnym.
Pomijamy dyskusje odnośnie odnotowania tegoż faktu i związanego z tym problemu w postaci usunięcia swoich danych z właściwych ksiąg kościelnych, które zostały naniesione, gdy jeszcze przynależało się do KK, gdy zostało się do tegoż Kościoła włączonym mocą sakramentu chrztu, natomiast ja w ramach zakończenia pokuszę się o pewną konkluzję: skoro przez odłączenie pozbywamy się w pewnym sensie praw, to może warto, gdy jeszcze takowe są w posiadaniu, spożytkować na to, co w wielu przypadkach składa się ma motywy odejścia z Kościoła, innymi słowy: wystąpienie jest w jakiś sposób uzasadnione takimi a nie innymi motywami, może więc warto, zanim ono nastąpi, w jakiś sposób przyczynić się do usunięcia tych motywów a nie od razu i natychmiast występować i pozbywać się tym sposobem zmian, wpływu ze swojej strony. Warto także dopowiedzieć, iż odłączając się z KK, Decydent nie pozbywa się możliwości w dalszym ciągu otrzymywania owoców już natury czysto religijnej.
Zainteresowanym polecam dokładniejszą już lekturę wskazanego przeze mnie na początku dokumentu.
W ramach zakończenia chciałabym poruszyć jeszcze jeden problem. Już kilka razy spotkałam się, kiedy Strona katolicka chce dokonać wystąpienia z KK, gdyż zamierza właśnie tą drogą zawrzeć ślub kościelny z wyznawcą, w którego wyznaniu rozwody są dozwolone, ale, który w przypadku związku kościelnego ze stroną katolicką, i z tego względu, iż miał wcześniej zawarty ślub, musiałby starać się o stwierdzenie nieważności swojego małżeństwa; stąd zamiast uniknąć kościelnego procesu małżeńskiego Strona katolicka chce przynależeć do innego wyznania. Nie jest to miejsce na ocenę postępowania, ale warto zastanowić się nad dwoma kwestiami: pierwsza to ta: czy inne wyznanie na tyle jest otwarte, iż przyjmuje nowych członków z uwagi na ten motyw, a zatem niezbyt głęboki, czasami oderwany od znajomości zasad, doktryny nowego wyznania, można nawet pokusić się o stwierdzenie, iż zmiana na dane wyznanie nie wynika ze zgody na jego doktrynę, ale przede wszystkim z faktu przynależności do niego Strony drugiej. Druga kwestia natomiast związana jest z tym: czy czasem od Strony niekatolickiej nie wywierany jest jakiś nacisk na Stronę katolicką, aby przez odłączenie się z KK, można było zawrzeć ślub kościelny w wyznaniu niekatolika, a skoro nacisk, to też pewna problematyczna sytuacja już przed ślubem.
Jest wiadome, iż przez sakrament chrztu świętego osoba zostaje włączona do Kościoła, w naszym przypadku chodzi o KK. W przypadku dzieci wystarczy też zgoda już jednego z Rodziców, aby ten fakt zaistniał (kan. 868 §1 nr 1 KPK), natomiast po ukończeniu czternastego roku życia, czyli de facto, gdy nie osiągnęło się jeszcze pełnoletności, a nie jest się ochrzczonym, to taka osoba również ma prawo podjęcia decyzji odnośnie swojego ochrzczenia (kan. 111 §2 KPK), aczkolwiek czymś godnym polecenia byłaby zgoda przynajmniej jednego z Rodziców, i nie chodzi w tym momencie wyłącznie o pomoc z Ich strony w życiu chrześcijańskim, ale o względy praktyczne: prowadzenie w dalszym ciągu wspólnego życia, wspomina o tym Obrzęd udzielenia tego sakramentu.
Sakrament chrztu świętego, obok bierzmowania, sakramentu święceń jest tym sakramentem, który pozostawia niezatarte znamię, nie można ich też powtarzać, gdy przyjęło się je zgodnie z prawem (kan. 845 §1 KPK), oznacza to też, iż gdy Osoba decyduje o wystąpieniu z KK, to w dalszym ciągu pozostaje ochrzczona, bierzmowana, czy mająca przyjęty sakrament święceń. Takim przykładem może być powrót do stanu świeckiego ze stanu kapłańskiego - pomijamy przy tym, gdyż nie odgrywa to jakiejś roli, czy nastąpiło to na skutek jakiegoś przestępstwa, czy prośby o to - w takiej sytuacji, gdy ktoś znajduje się w niebezpieczeństwie śmierci, a jest w pobliżu Osoba mająca święcenia kapłańskie, aczkolwiek żyjąca już w stanie świeckim, to ma Ona prawo do udzielenia przykładowo sakramentu spowiedzi świętej (kan. 1335 KPK). Nie należy w tej ostatniej możliwości widzieć tylko postawę stojącą frontem do znajdującego się w niebezpieczeństwie śmierci, gdyż gdyby tylko chodziło o tę sytuację, to nie byłoby wymagania odnośnie posiadania święceń uprawniających właśnie do sprawowania chociażby spowiedzi świętej, innymi słowy, sytuacja niebezpieczna dla życia jest istotną okolicznością, ale i nawet wtedy szafowanie sakramentów musi pochodzić od osoby mającej do tego prawo. Naturalnie można zastanawiać się nad tym, dlaczego po akcie wystąpienia z KK nie następuje cofnięcie się do stanu sprzed chrztu. I tutaj można odnaleźć też inne przykłady, abstrahując od wymiaru teologicznego, już z cywilnego pola, iż przykładowo: do wielu stanowisk potrzebne jest zaświadczenie o niekaralności, też można byłoby się buntować, gdy kara została nałożona, wykonana oraz odbyta, a jednak nie następuje cofnięcie do stanu sprzed popełnienia przestępstwa, tak że osoba mogłaby uzyskać zaświadczenie, iż nie była karana, owszem znana jest instytucja tzw. zatarcia skazania, ale, po pierwsze, zatarcie skazania nie zawsze idzie w parze z brakiem odnotowania w rejestrze karnym, policyjnym, po drugie, też nie każde przestępstwo związane jest ze wspomnianą instytucją.
W ten sposób docieramy do zagadnienia postawionego w tytule, tj. do wystąpienia z KK. Owemu wystąpieniu może towarzyszyć popełnienie czynów przestępczych, chodzi o herezję, apostazję, schizmę, ale zdaje się, iż jednak częściej ma miejsce sytuacja, gdy ktoś po prostu nie chce już być pełnoprawnym członkiem KK. Tutaj warto zaakcentować słowo „pełnoprawny”, bowiem to nie jest tak, iż przynależność do KK ogranicza się do bliżej nieokreślonego empirycznie nienamacalnego wymiaru religijnego, ale, że bycie członkiem w KK oznacza posiadanie w tym Kościele praw, a wraz z nimi obowiązków, co oznacza z kolei, iż można wymagać, ale też, iż od nas mogą być żądane też jakiejś postulaty, wymogi. Wystąpienie musi mieć charakter świadomy oraz dobrowolny, myślę, iż terminów tych nie potrzeba wyjaśniać, gdyż są zrozumiane, najważniejsze jest, iż oświadczenie woli wyrażone na zewnątrz winno odpowiadać wewnętrznej woli, czyli temu, co rzeczywiście się chce; przypomina to poruszaną już wielokrotnie przez nas przy okazji kościelnego procesu małżeńskiego istotę jakiegoś rodzaju symulacji, czyli wykluczenia. Nadto, aby wystąpienie odniosło skutki winno mieć miejsce przed właściwą władzą kościelną, taką władzę sprawuje już własny Proboszcz, oraz przed dwoma pełnoletnimi Świadkami. Winno ono mieć charakter pisemny. Zadaniem Proboszcza jest poinformowanie o zaciągnięciu mocą samego prawa kary ekskomuniki, jak i pozbawienie się tym sposobem możliwości pogrzebu katolickiego, bycia chrzestnym, świadkiem bierzmowana, itp.. Pamiętamy też, iż jednym ze skutków ekskomuniki jest niemożność przyjmowania sakramentów świętych, zakaz ten w sytuacji zagrażającej życiu ulega zawieszeniu. Owo wystąpienie może dokonać wyłącznie Osoba pełnoletnia, zdolna do czynności prawnych. Wystąpienie nie jest aktem nieodwracalnym.
Pomijamy dyskusje odnośnie odnotowania tegoż faktu i związanego z tym problemu w postaci usunięcia swoich danych z właściwych ksiąg kościelnych, które zostały naniesione, gdy jeszcze przynależało się do KK, gdy zostało się do tegoż Kościoła włączonym mocą sakramentu chrztu, natomiast ja w ramach zakończenia pokuszę się o pewną konkluzję: skoro przez odłączenie pozbywamy się w pewnym sensie praw, to może warto, gdy jeszcze takowe są w posiadaniu, spożytkować na to, co w wielu przypadkach składa się ma motywy odejścia z Kościoła, innymi słowy: wystąpienie jest w jakiś sposób uzasadnione takimi a nie innymi motywami, może więc warto, zanim ono nastąpi, w jakiś sposób przyczynić się do usunięcia tych motywów a nie od razu i natychmiast występować i pozbywać się tym sposobem zmian, wpływu ze swojej strony. Warto także dopowiedzieć, iż odłączając się z KK, Decydent nie pozbywa się możliwości w dalszym ciągu otrzymywania owoców już natury czysto religijnej.
Zainteresowanym polecam dokładniejszą już lekturę wskazanego przeze mnie na początku dokumentu.
W ramach zakończenia chciałabym poruszyć jeszcze jeden problem. Już kilka razy spotkałam się, kiedy Strona katolicka chce dokonać wystąpienia z KK, gdyż zamierza właśnie tą drogą zawrzeć ślub kościelny z wyznawcą, w którego wyznaniu rozwody są dozwolone, ale, który w przypadku związku kościelnego ze stroną katolicką, i z tego względu, iż miał wcześniej zawarty ślub, musiałby starać się o stwierdzenie nieważności swojego małżeństwa; stąd zamiast uniknąć kościelnego procesu małżeńskiego Strona katolicka chce przynależeć do innego wyznania. Nie jest to miejsce na ocenę postępowania, ale warto zastanowić się nad dwoma kwestiami: pierwsza to ta: czy inne wyznanie na tyle jest otwarte, iż przyjmuje nowych członków z uwagi na ten motyw, a zatem niezbyt głęboki, czasami oderwany od znajomości zasad, doktryny nowego wyznania, można nawet pokusić się o stwierdzenie, iż zmiana na dane wyznanie nie wynika ze zgody na jego doktrynę, ale przede wszystkim z faktu przynależności do niego Strony drugiej. Druga kwestia natomiast związana jest z tym: czy czasem od Strony niekatolickiej nie wywierany jest jakiś nacisk na Stronę katolicką, aby przez odłączenie się z KK, można było zawrzeć ślub kościelny w wyznaniu niekatolika, a skoro nacisk, to też pewna problematyczna sytuacja już przed ślubem.
Komentarze
Prześlij komentarz