Przejdź do głównej zawartości

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE, CHOROBA PSYCHICZNA w kościelnym procesie małżeńskim

W obecnym rozważaniu interesować nas będzie nie tyle to, w jaki sposób Kościelny Trybunał podchodzi do upośledzenia umysłowego czy choroby psychicznej w czasie trwającego kościelnego procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa, co fakt pewnej relacji pomiędzy tym, co jest w łonie chociażby medycyny, psychologii a tym, co jest treścią kościelnego prawa małżeńskiego.
Na obszarze medycznym czyni się rozróżnienie pomiędzy upośledzeniem umysłowym a psychiczną chorobą. Pierwsza nieprawidłowość obejmuje, i niski poziom w sferze intelektualnej, i nieprzystosowanie do życia w społeczeństwie. Przy czym upośledzenie to nie choroba, a mogą się do niego przyczynić również czynniki społeczne, psychologiczne. Z kolei, przechodząc do drugiej w kolejności nieprawidłowości, to w skrócie można określić ją jako zaburzenia działające na sferę – podobnie, jak powyżej - intelektualną, społeczną, emocjonalną. Z upośledzeniem mamy do czynienia od praktycznie przyjścia na świat, zaś z chorobą już niekoniecznie. Na wzmiankę zasługuje też fakt czasami współistnienia choroby z upośledzeniem.
Podane powyżej informacje owszem są istotne, gdy sporządzana jest opinia właściwego Biegłego. I na uwagę zasługuje zapodany termin – opinia sporządzona przez Eksperta. Natomiast nie leży już w Jego kompetencji wyraźne stwierdzenie, czy w chwili zawierania małżeństwa miał miejsce przynajmniej jeden z przypadków, o którym w kan. 1095 KPK. Innymi słowy, który tytuł dokładnie zachodził należy do podania przez wyrokujący Sąd.
Pewne zatem szczegóły, jakie funkcjonują w ramach danej dyscypliny naukowej (przykładowo: czas powstania upośledzenia a choroby) są istotne podczas procesu przy odpowiedzi na pytanie o jakieś istnienie jej w okolicach zawiązywania węzła małżeńskiego przez Strony, inne (np. w czym przejawia się upośledzenie, a w czym choroba) pomagają wyrobić sobie zdanie przez Sędziów, co jest istotne szczególnie, gdy weźmie się pod uwagę inne komponenty niezdolności, jak chociażby jej absolutność, zaś jeszcze inne (np. terminologia) wydaje się już aż nie tak istotną, gdyż przecież niekoniecznie to, co jest zaburzeniem w łonie medycznym, psychologicznym, musi być na sposób konieczny niezdolnością wg kościelnego prawa, aczkolwiek podanie nawet szczegółowych treści wydających się na tzw. pierwszy rzut oka niepotrzebnymi może okazać się jednak ważne już z innej strony (przykładowo: ew. konkretna pomoc dla Strony obarczonej jakimś typem nieprawidłowości).
Na ten temat m. in. w:
Zasadnicze różnice między upośledzeniem umysłowym a chorobą psychiczną, pod Red. H. V. Cobb, P. Mittler, Warszawa 1993.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

COMMUNIO IN SACRIS

W rozważaniu poświęconym ujęciu małżeństwa w Kościele Ewangelicko-Augsburskim lapidarnie została uczyniona wzmianka nt. tzw. communio in sacris. W skrócie, w zagadnieniu tym chodzi o prawo (Kościół Ewangelicko-Augsburski takowe daje) przyjęcia Komunii Świętej w Tymże Kościele przez Osobę nie będącą Jego członkiem. Nas jednak interesuje nie tyle, jakie prawa udziela Kościół EA, co jak kwestia ta regulowana jest w łonie KK. Zagadnienie to regulowane jest w obrębie kan. 844 KPK. Generalnie, Katolik ma prawo przyjmować Sakramenty Św. w KK. KPK uwzględnia jednak Katolików na całym świecie, a trudno jest sobie nawet wyobrazić sytuację, w której dostęp do Sakramentów Św. (Sakrament Eucharystii, Spowiedzi Św. oraz Namaszczenia Chorych) był – kolokwialnie mówiąc – taki sam we wszelkich zakątkach świata. Stąd prawo do Ich przyjęcia również poza KK po spełnieniu jednakże pewnych warunków. Po pierwsze, chodzi o prawo Ich przyjęcia w Tym Kościele, w którym są ważnie sprawowane, po drugie,...

Kościelny proces o nieważność małżeństwa - "NIEODCIĘTA PĘPOWINA"

Kościelne procesy małżeńskie (procesy o nieważność zawartego związku) najczęściej przebiegają z tytułu niezdolności natury psychicznej do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich (kan. 1095 nr 3 KPK). Zastanówmy się zatem obecnie, jednakże w lapidarnym skrócie, gdyż sam temat jest niezwykle bogaty (bogactwo to wynika z koniecznego nawiązania do psychiatrii, innych gałęzi medycyny czy do psychologii), nad niektórymi z form rzeczonej niezdolności, gdyż mogą one przysparzać nie lada problemy: czy dana forma faktycznie „podchodzi” pod tę wadę zgody małżeńskiej. Jednym z przykładów, które można rozpatrywać właśnie w świetle niezdolności to tzw. nieodcięta pępowina. Naturalnie, w samym prawie nie istnieje takie sformułowanie, jednakże można mówić chociażby o osobowości zależnej. Ale także i na jej podstawie nie są wydawane Wyroki, a na podstawie niezdolności, a wynika to z prostego faktu, iż przecież w przytoczonej normie prawnej mowa jest o niezdolności psychicznej nie z...

Kiedy można ODMÓWIĆ udzielenia sakramentu CHRZTU ŚW.?

Zapodany temat może wydawać się niepowiązany z naszą główną tematyką, tj. tematyką kościelnego procesu o nieważność, bądź rozwiązanie zawartego małżeństwa. Tymczasem – niekoniecznie. Z doświadczenia jest mi wiadome, iż istnieje wiele przyczyn, które skłaniają Strony do starania się o rzeczone procesy. Jedną z nich jest naturalnie staranie o uregulowanie swojego sakramentalnego życia, gdy Osoba po zawartym już przez siebie ślubie kościelnym aktualnie pozostaje w drugim związku. Inną przyczyną – związaną już z dziećmi – jest – przy założeniu religijnego życia Rodziców – danie im własnego religijnego przykładu. Jeszcze kolejną, to chęć przystąpienia do Sakramentu Komunii Św. chociażby przy okazji najważniejszych uroczystości, np. - kolejny przykład powiązany z potomstwem – przystąpienie swojej pociechy po raz pierwszy do Sakramentu Komunii Św. I może ostatni przykład – wzmiankowana ew. odmowa udzielenia Chrztu Św. dziecku. Na początku warto ponownie podkreślić, iż bierzemy pod uwag...